wic

WIC Nieuwsbrief voor professionals, februari 2014

Door: René van Heusden

Wereld – Cabernet sauvignon meest aangeplante druivenras

Uitgebreid en minutieus statistisch onderzoek door de University of Adelaide’s Wine Economics Centre toont aan dat de wereldwijde aanplant van wijngaarden tussen 2000 en 2010 ingrijpende veranderingen heeft ondergaan. Niet alleen kromp die aanplant in oppervlakte verder met 6% nadat er in de jaren negentig al 8% van afgegaan was, ook de onderlinge rangorde van druivenrassen is er heel anders gaan uitzien. Steeds minder rassen blijken een steeds groter aandeel binnen die aanplant voor hun rekening te nemen.

De studie Which Winegrape Varieties are Grown Where? onderscheidt 2.019 rassen, verdeeld over 1.271 primaire rassen en 748 synoniemen. Namen in 2000 nog 21 daarvan de helft van de mondiale aanplant voor hun rekening, in 2010 waren dat er nog maar 15. Het aandeel van de 35 belangrijkste steeg van 59% in 2000 tot 66% in 2010. Deze concentratie heeft zich vooral voorgedaan in de Nieuwe Wereld, waar de top 7 goed is voor de helft van de aanplant. In de Oude Wereld zijn er daar nog altijd 17 voor nodig. Rassen van Franse origine zijn het meest in trek met 36% van de wereldwijde aanplant in 2010 tegen 26% in 2000. In landen als Nieuw-Zeeland en Chili komen ze zelfs aan 90%. Frankrijk zelf komt niet verder dan 60%, aangezien de grenache daar van Spaanse afkomst is.  

De actuele top 5 van mondiaal aangeplante rassen wordt aangevoerd door cabernet sauvignon waarvan de aanplant tussen 1990 en 2010 verdrievoudigde tot de huidige 300.000 hectare. Cabernet wordt gevolgd door merlot, de snel aan terrein winnende tempranillo, chardonnay en syrah. Van die laatstgenoemde verdubbelde de aanplant tussen 2000 en 2010. De grote verliezers zijn airén, de basisdruif voor Spaanse brandy in La Mancha en hoewel alleen in Spanje aangeplant ooit wel de wereldwijde nummer 1, garnacha, die met name in Spanje stuivertje wisselde met tempranillo, en trebbiano (ugni blanc).

Nog een interessant gegeven is dat blauwe rassen een voorsprong hebben genomen op witte. Hun aandeel steeg van 49 % in 2000 tot 55 % in 2010. Wellicht is de gestegen populariteit van rosé hiervoor mede verantwoordelijk geweest. Tot slot nog een curieus detail: de aanplant van China, overigens berucht om zijn ondoorzichtigheid als het op statistische informatie aankomt, zou voor niet minder dan 96 % uit blauwe rassen bestaan.

Top 10 van wereldwijd aangeplante druivenrassen in 2010:

  1. Cabernet sauvignon
  2. Merlot
  3. Airen
  4. Tempranillo
  5. Chardonnay
  6. Syrah
  7. Garnacha tinta (grenache noire)
  8. Sauvignon blanc
  9. Trebbiano toscano (ugni blanc)
  10. Pinot Noir

Australië – Prosecco mag

De Winemakers’ Federation of Australia (WFA) heeft zich met succes verzet tegen een poging van de Europese Commissie om de naam Prosecco in hun land geregistreerd te krijgen als geografische indicatie. Dit zou een verbod op het gebruik van die naam in Australië betekend hebben. Het verzet van de WFA is gebaseerd op de omstandigheid dat ‘Prosecco’ al enige tijd gebruikt wordt door Australische producenten als verwijzing naar het gelijknamige druivenras.

Na enkele maanden van juridische schermutselingen heeft Europa nu afgezien van haar eerdere claim.

Canada -  Recordoogst icewine

De strenge vorst die Noord-Amerika al weken in zijn greep houdt, heeft in Canada gezorgd voor een vroege en zeker de grootste oogst van icewine aller tijden. In Niagara Peninsula (Ontario) werd ruim 6.800 ton bevroren druiven geoogst. Al vanaf medio december kon dat gebeuren voor vinifera-druiven als riesling en cabernet franc die vanwege hun dunnere schil baat hebben bij een zo vroeg mogelijke pluk. Voor de vidal met zijn dikkere schil kan dat gerust wat later gebeuren. Ook British Columbia profiteerde van de vrieskou. Daar werd ongeveer 1.000 ton geoogst, dubbel zo veel als het jaar ervoor. 

Duitsland – Oogst 2013

In Duitsland heeft de oogst 2013 voor wisselende resultaten gezorgd met als algemene teneur dat de opbrengst (te) klein was en de kwaliteit zelden meer dan correct. De problemen: het koele en natte voorjaar, op grote schaal Verrieselung (coulure) en een moeizame, late rijping onder bedreiging van regen en rotting. Duitse producenten moesten het ditmaal stellen zonder goldener Oktober. Duitsland als geheel oogstte 8,3 miljoen hectoliter, ruim onder de opbrengst van 2012 en onder het meerjarig gemiddelde.

Een van de positieve uitzonderingen is de Ahr die wel vrij goed presteerde en veel meer dan 2012 oogstte. Baden werd geplaagd door overmatige regenval in oktober en oogstte veel minder dan in 2012. Verder blijken de wijnen ongewoon licht in alcohol te zijn uitgevallen, een constant gegeven voor alle Duitse wijngebieden. Met de zuren zit het vanzelfsprekend wel goed. Vandaar dat regelmatig termen als ‘levendig’ en ‘elegant’ opduiken. Franken deed het opmerkelijk goed, vooral qua rijpheid. Maar is dat gebied niet altijd een buitenbeentje?

Voor de Mosel lijkt 2013 ondermaats door gebrek aan rijpheid – zelden meer dan 80° Oechsle – een dikke min qua volume. Ter illustratie de rendementen van een toonaangevende producent met wijngaarden in drie deelgebieden van de Mosel: Mittelmosel 45 hl/ha, Saar 24 hl/ha, Ruwer 19 hl/ha. Hetzelfde verhaal voor de Nahe: weinig volume en kwaliteit aan de lichte kant. De Pfalz produceerde eveneens wat lichtere wijnen met meer zuren dan normaal, wat hier bepaald geen handicap hoeft te zijn. Mogelijk komen er diverse goede Spätburgunders aan. Uit de Rheingau redelijk positieve berichten. Hier haalde de riesling regelmatig 90° Oechsle. Minpuntje: er is te weinig wijn. ‘Fris en fruitig’ kunnen we verwachten uit Rheinhessen. Dit gebied heeft het er qua volume trouwens goed van afgebracht. In diverse andere Duitse gebieden is daarentegen het woord ‘prijsverhoging’ al regelmatig gevallen. 

Oogst Duitsland 2013 in cijfers 

Wijngebied

Oogst

2013

(in hl)

Verschil met

2012 

(in %)

Verschil met

10-jarige gemiddelde

(in %)

Ahr

39.000

+ 30

- 5

Baden

1.000.000

- 14

- 21

Franken

435.000

- 2

- 7

Hess. Bergstraße

24.000

- 20

- 23

Mittelrhein

27.000

+/- 0

- 16

Mosel

620.000

- 7

- 30

Nahe

265.000

- 15

- 23

Pfalz

2.100.000

- 11

- 6

Rheingau

190.000

- 18

- 21

Rheinhessen

2.600.000

+/- 0

+ 1

Saale-Unstrut

42.000

+ 56

+ 5

Sachsen

18.000

- 10

- 5

Württemberg

950.000

- 17

- 15

Totaal Duitsland  

  8.310.000

- 8

- 10

Bron: Deutsches Weininstitut
Frankrijk – Weinig perspectief voor primeurcampagne Bordeaux 2013

De vooruitzichten voor de primeurcampagne 2013 in Bordeaux zien er niet  gunstig uit. In Bordeaux zelf wordt openlijk toegegeven dat 2013 met zijn onmogelijke weersomstandigheden wel heel erg ‘uitdagend’ was. En dat zich dat in de kwaliteit van de wijnen heeft laten voelen. Meer dan ooit is het parool: selectie. Premier cru Lafite gebruikte bijvoorbeeld slechts 30% van zijn opbrengst voor de grand vin. Château Malescasse in de Médoc zal helemaal geen 2013 uitbrengen en zijn wijn anoniem in bulk verkopen wegens onvoldoende geachte kwaliteit. Le Pin in Pomerol heeft zo weinig wijn beschikbaar dat het niet zal meedoen aan primeurverkoop.  De grote vraag is natuurlijk of producenten water bij de wijn zullen doen wat betreft de prijzen. Er lijkt moeilijk aan te ontkomen.

Frankrijk – Minder Champagne verkocht in 2013

Ondanks een goede decembermaand zijn de wereldwijde verkopen van Champagne in 2013 met 1,5% gedaald in vergelijking met 2012, al waren het er altijd nog wel 304 miljoen. De waarde daalde met 2% tot 4,3 miljard euro. Voornaamste boosdoeners waren Europa, waar de afzet met 4% terugliep, en Frankrijk zelf met een min van 2,3%. Landen buiten Europa deden het beter met een plus van 3,2%.

Frankrijk – Pommard wil vaart zetten achter promotie

Producenten in Pommard hebben een officiële aanvraag ingediend bij de bevoegde autoriteiten voor promotie van een aantal premiers crus binnen de grenzen van hun gemeente tot grands crus. Twee jaar hebben ze gewerkt aan het samenstellen van een 150 pagina’s tellend dossier dat het regionale INAO in Dijon moet overtuigen om aan die promotie goedkeuring te verlenen. De climats die hiervoor in aanmerking zouden moeten komen zijn Rugiens (haut en bas), Epenots (grands en petits) en Clos des Epeneaux met respectievelijk 13, 23 en 5 hectare, goed voor samen 41 hectare grand cru. Als argumenten voor promotie dienen de doorgaans hogere prijs die voor wijnen uit deze cru’s betaald wordt in vergelijking met die van andere premiers, historische classificaties waarin deze wijngaarden hoog worden aanslagen en een ‘complex terroir’. Enig uithoudingsvermogen bij de aanvragers is wel gewenst, want de ambtelijke molens van het INAO malen doorgaans langzaam.  

Frankrijk – Onenigheid in Sauternes over droog wit

Het gaat niet lekker met de edelzoete wijnen uit Sauternes en Barsac. Vandaar dat heel wat producenten hun commerciële heil zoeken in de productie van droge witte. Tot nu toe hebben die het moeten stellen met de generieke Bordeaux blanc, maar er gaan stemmen op om daar AOC Graves van te maken. Gelet op de ligging van Sauternes en Barsac als een enclave binnen de Graves zit daar de nodige logica achter. Bovendien geniet Graves een hoger aanzien dan Bordeaux blanc, wat commercieel gezien een pluspunt is. Tegenstanders vrezen echter dat zo’n wijziging voor menig producent een zetje in de rug zou betekenen om volledig over te stappen van edelzoet op droog. En dat Sauternes daarmee wellicht het naburige Cérons achterna zou gaan, waar de droge AC Graves de zoete wijnen grotendeels heeft verdrongen. 

Italië – Veelbelovende Amarone 2010

In Verona is in januari het oogstjaar 2010 van Amarone della Valpolicella voorgesteld. Het is het eerste oogstjaar met de status van DOCG. Door het vrij koele en vochtige weer in 2010 hebben de wijnen over het algemeen wat minder alcohol en restsuiker en juist wat meer zuren dan in vorige jaren. Bij een per definitie krachtige en alcoholrijke wijn als Amarone is dat een positief gegeven. Met name het stijlcontrast met het warme en droge 2009 is groot. In 2010 winnen elegantie en expressie het van kracht. Tal van wijnen zullen pas in een later stadium op de markt komen omdat ze hun opvoeding nog niet voltooid hebben. De promotie tot DOCG  heeft voor een opmerkelijke sprong voorwaarts in de productie van Amarone gezorgd. Die steeg immers van 8,7 miljoen flessen in 2009 tot 12,4 miljoen in 2010. Daarmee is de groei er nog niet uit, want voor 2013 – een moeilijk jaar – is de teller al gestegen tot bijna 13,8 miljoen.     

Portugal – Premium ports winnen terrein

De verkoop van port is in 2013 (periode januari – november) met ruim 3% gedaald in volume vergeleken met 2012. Deze daling komt volledig op rekening van wijnen van basiskwaliteit. In deze categorie bedroeg de volumedaling namelijk 5%. Het goede nieuws voor de portshippers is de toenemende vraag (+ 4% in volume) naar premium wijnen, zij het dat die vraag sterk wisselde per afzonderlijke markt.  De waarde steeg in dezelfde periode met 4,3% voor het totaal met de aantekening dat standaard ports 1% verloren en premium ports 13% wonnen. Premium ports vormen iets meer dan een vijfde van het totale volume, maar zijn goed voor 40% van de waarde. Nederland stond in 2013 op de 2e plaats qua volume (na Frankrijk) en op de 4e plaats gemeten naar waarde op de lijst van buitenlandse markten. De gemiddelde prijzen in euro/liter bedroegen 3,71 voor alle categorieën, 3,18 voor standaard ports en 8,94 voor premium kwaliteiten.

Zuid-Afrika – Aanloop naar oogst 2014 uitdagend

Het groeiseizoen 2013-2014 is er in Zuid-Afrika een geweest met de nodige uitdagingen in de wijngaard. In de zomermaanden december en januari viel er ongewoon veel regen. Dit maakte het noodzakelijk om de uitbundige groei van bladeren te corrigeren door uitdunning. Anders zou de rijping van de druiven in het geding gekomen zijn. Een kwestie van ‘energiemanagement’ dus. Het natte weer leidde ook tot een veel hogere ziektedruk dan normaal, wat ook weer ingrijpen noodzakelijk maakte. Naar verwachting begint de pluk dit jaar op veel plaatsen een week later dan gemiddeld, want behalve nat was het ook koel.

WIC Nieuwsbrief voor professionals, mei 2013

Door: René van Heusden

Argentinië – Gunstige oogstprognose 2013
Volgens recente schattingen zal de oogst 2013 in Argentinië uitkomen op 2,66 miljoen ton druiven. Dat is wat minder dan de 2,83 miljoen ton die in januari nog verwacht werd, maar nog steeds bijna een vijfde meer dan in 2012. Hagel in Mendoza en hittegolven met waterstress in La Rioja en Catamarca hebben gezorgd voor de bijstelling naar beneden. De provincie Mendoza is dit jaar goed voor ruim 1,8 miljoen ton, zowat tweederde van de totale Argentijnse wijnoogst. Datzelfde Mendoza komt in 2013 waarschijnlijk 22% hoger uit dan vorig jaar. Goede tweede is San Juan. In beide gevallen ligt het gemiddelde alcoholpercentage rond 13,3%.

Australië – Export trekt aan
De uitvoer van Australische wijnen in 2012 heeft zowel in volume als waarde tevredenstellende cijfers opgeleverd. Ze doen vermoeden dat de export zich na een periode van terugval weer in de goede richting ontwikkelt. In 2012 ging 7,19 miljoen hectoliter Australische wijn naar het buitenland ter waarde van 1,85 miljard Australische dollar. De waarde van gebottelde wijnen steeg met 2% tot gemiddeld 4,43 dollar per liter en voor bulk met 1% tot 1,02 dollar. Ondanks de ongunstige valutakoers door de sterke Australische dollar werd in het hogere prijssegment, d.w.z. van 7,50/l of meer, vooral succes geboekt in de VS en China.

Chili – Oogst 2013
De oogst 2013 in Chili belooft over het algemeen goede resultaten op te leveren. Naar schatting zal de opbrengst 5 tot 10% hoger uitvallen dan vorig jaar. Dat betekent dan een nieuw record, aangezien de 12,6 miljoen hectoliter in 2012 ook al een record was. De groei in volume komt op naam van het zuiden, want in de noordelijke wijngebieden had men nogal wat last van watertekort. De pluk is dit jaar pas half maart begonnen, zo’n anderhalf tot twee weken later dan in 2012. Redenen hiervoor waren het koele en natte voorjaar en de gematigde zomertemperaturen. Half mei worden pas de laatste druiven geoogst. De vochtigheid in de maand december heeft voor nogal wat druk van botrytis en oïdium gezorgd, maar tot grote problemen heeft dit niet geleid. In delen van de Valle Central waar het vlak voor de pluk warm werd, was het belangrijk om de ontwikkeling van zowel suikerwaarden (en daarmee potentiële alcohol) en zuren scherp in de gaten te houden met het oog op voldoende evenwicht. In andere gebieden zullen de wijnen eerder een frisse stijl vertonen.

Duitsland – Dalende export, behalve naar Nederland
De uitvoer van Duitse wijnen daalde in 2012 met 15% in volume ten opzichte van 2011. In 2011 was al iets vergelijkbaars gebeurd, toen met bijna 12%. Bijna onvermijdelijk daalde ook de waarde, met 7,8%, zij het procentueel veel minder dan qua volume. Moraal: massawijnen verliezen sterk terrein, kwaliteitswijnen winnen aan belangstelling. Een opmerkelijke uitzondering op het algemene beeld vormen de cijfers voor Nederland, waar wel sprake was van een forse groei. Het volume steeg in 2012 met 7,5%, de waarde zelfs met 10%. De Nederlandse markt is daarmee nu de tweede markt voor Duitse wijnen geworden na de VS.

Europa – Subsidie voor verrijking met geconcentreerde most
Het Europees Parlement heeft ingestemd met een voorstel om weer subsidie te verlenen aan producenten die hun wijnen verrijken door gebruik te maken van (gerectificeerde) geconcentreerde most. Deze regeling was per 1 augustus 2012 afgeschaft, tot ongenoegen van producenten in Zuid-Europa voor wie het gebruik van mostconcentraat de enige wettelijk toegestane manier is om het alcoholgehalte in hun wijnen wat op te krikken. Chaptalisatie door toevoeging van suiker aan de most, zoals gangbaar in Noord-Europese wijnlanden, is daar verboden. De kosten van chaptalisatie zijn echter een stuk lager. Vandaar die vraag om subsidie. Aangezien de politieke en ambtelijke molens in Brussel langzaam malen, kunnen de Zuid-Europese mostgebruikers pas met ingang van de oogst 2014 weer op steun rekenen.

Frankrijk – Cercle Rive Droite ook naar Rive Gauche van Bordeaux
De Cercle Rive Droite, een associatie van 135 producenten verdeeld over 18 appellations op de zogeheten Rechteroever van Bordeaux, gaat zijn activiteiten uitbreiden met een zusterorganisatie voor de Linkeroever, alias Rive Gauche. Ze komen beide onder toezicht van de eveneens nieuw opgerichte Cercle des Grands Vins de Bordeaux. Doelstelling van beide clubs is de promotie van de wijnen van de aangesloten leden. De Cercle doet daarmee min of meer hetzelfde als de Union des Grands Crus, zij het dat die een nogal exclusief karakter draagt, zowel qua toelatingsbeleid als de doorgaans hoge prijzen van de wijnen. Ook de Alliance de Crus Bourgeois is niet voor iedereen op de Linkeroever toegankelijk. De nieuwe groep richt zich bewust op producenten in Médoc en Graves van meer betaalbare wijnen, met prijzen tussen 10 en 30 euro per fles. Bij de officiële lancering waren er al 28 bedrijven lid van.

Frankrijk – Uitbreiding Champagne nog niet voor morgen
Een eventuele uitbreiding van de Champagne zal volgens de president van het Syndicat Général des Vignerons binnen de appellation nog jaren op zich laten wachten. Het verzoek om uitbreiding is drie jaar geleden gekomen om aan de grote vraag te kunnen blijven voldoen. Inmiddels is het overleg met het Institut National de l’Origine et de la Qualité (INAO) zo ver gevorderd dat in het najaar een begin gemaakt kan worden met het werk van een beoordelingscommissie. Aangezien zulke commissies van experts en ook het INAO zelf gewoonlijk niet over een nacht ijs gaan, zal de uitkomst van het onderzoek op zijn minst tot 2018, zo niet 2020 op zich laten wachten.

Frankrijk – Minder volume en hogere prijs voor Rosé de Provence
De koers voor een hectoliter bulkrosé met AOC uit de Provence – Côtes de Provence, Coteaux Varois en Coteaux d’Aix-en-Provence – is als gevolg van de kleine oogst 2012 gestegen tot een gemiddelde prijs van bijna 163 euro. In de vijf voorafgaande campagnejaren was die prijs maar heel langzaam toegenomen, van 130 tot 140 €/hl. Door die krappe oogst en de nog almaar stijgende vraag naar rosé in Frankrijk, is het voorraadniveau het laagste sinds vijf jaar. Voor producenten betekent de hogere prijs niet direct een vetpot. Het gaat eerder om een compensatie van potentieel inkomensverlies door het kleine volume. Dat lag in 2012 zo’n 10% lager dan in 2011. Bulk is goed voor ruim de helft van de totale roséproductie in de Provence.

Frankrijk – Vier coöperaties Sud-Ouest fuseren
De coöperaties van Rabastens (Gaillac), Técou (Gaillac), Fronton (Côtes du Frontonnais) en Parnac ‘Côtes d’Olt’ (Cahors) hebben zich aaneengesloten tot één geheel onder de noemer Vinovalie. Sinds 2006 werkten ze onder deze zelfde benaming al samen op het gebied van marketing, maar vanaf september 2014 zal dat ook gelden op productiegebied. De vier zijn samen goed voor een jaarproductie van ongeveer 17 miljoen flessen en een omzet van 43 miljoen euro.

Nieuw-Zeeland – Uitstekende oogst 2013
Behoorlijk veel en van zeer goede kwaliteit. Dat is het resultaat van de oogst 2013 in Nieuw-Zeeland die tussen half februari en begin mei heeft plaatsgevonden. Het grote volume van de oogst – met een geraamde 300.000 ton 12,8% meer dan in 2012 – wordt over het algemeen gezien als gunstig na het mager uitgevallen 2012 (- 18% ten opzichte van 2011). Er bestaat daarom geen angst dat een en nader zal leiden tot overschotten. Het wordt juist toegejuicht omdat hiermee opnieuw een gezonde voorraadsituatie gecreëerd kan worden. Die is zwaar onder druk komen te staan door enerzijds de lage opbrengst van 2012 en tegelijk een stijging in 2012 van 6% in de uitvoer van gebottelde wijnen De hoge kwaliteit in alle regio’s op het Noorder en Zuider Eiland is te verklaren door het perfecte weer in de zomer en herfst en, daarmee samenhangend, het uitblijven van (schimmel)ziektes.

Oostenrijk – Recordexport
De uitvoer van Oostenrijkse wijnen bereikte in 2012 een record met een volume van 47,4 miljoen liter een waarde van 132,2 miljoen euro, allebei ongeveer 5% meer dan in 2011. De cijfers zijn verrassend gelet op de toegenomen binnenlandse vraag naar wijn uit 2011 als gevolg van de erg klein uitgevallen oogst 2012. Bij de export zet zich de al eerder ingezette trend door dat goedkope bulkwijn plaats moet maken voor duurdere gebottelde wijnen. Nam bulkwijn in 2002 nog bijna driemaal meer volume voor zijn rekening dan gebottelde wijn, tien jaar later waren de rollen omgekeerd. Nu gaat vijf keer zo veel op fles (ruim 40 miljoen liter) naar het buitenland dan in bulk (7,3 miljoen liter). Duitsland is en blijft met afstand Oostenrijks buitenlandse markt nummer 1, maar ook andere belangrijke afnemers als Zwitserland, de VS en Nederland deden het in 2012 goed.

Portugal – Algemene declaratie Vintage Port 2011
Talrijke producenten in het Portgebied, waaronder zo ongeveer alle toonaangevende huizen, hebben aan het Instituto dos Vinhos do Douro e Porto (IDVP) laten weten een Vintage 2011 te zullen uitbrengen. Hierdoor is sprake van een algemene declaratie. Dit declareren gebeurt gewoontegetrouw altijd pas in het voorjaar van het tweede jaar na de oogst. Het algemene, unanieme karakter van de declaratie voor 2011 is een indicatie voor de grote kwaliteit van het jaar, dat daardoor wellicht tot de ‘klassieke’ Vintages zal gaan behoren. De wijnen worden nu al geroemd om eigenschappen als kleurintensiteit, structuur, houdbaarheid en complexiteit. De meest recente algemene declaratie was die voor het oogstjaar 2007.

Spanje – Concurrentie voor Cava?
In de rangen van producenten die ontevreden zijn met het imago van wijnen met de Cava is het plan gerezen voor een nieuwe, veel strenger reglementeerde DO voor mousserende wijnen uit Penedès. Die zou Conca del Riu Anoia moeten gaan heten en zich, anders dan de DO Cava, beperken tot een strikt afgebakend terroir, zeg maar de zone ‘classico’ voor de teelt van druiven, in de vallei tussen de riviertjes Anoia en Foix. Er zouden alleen regionale druiven gebruikt mogen worden en dus geen chardonnay of pinot noir. Andere verplichtingen voor de wijngaard: biologische teelt, een minimumleeftijd van tien jaar en een maximum opbrengst van 10.000 kg/ha. Vandaar de voorgestelde minimum druivenprijs van 1 €/kg, terwijl het gemiddelde voor Cava momenteel rond 0,20 €/kg ligt. In de kelder zou alleen met natuurlijke gist gewerkt mogen worden en zouden flessen minimaal 18 maanden sur lattes moeten liggen. Met Cava zelf gaat het in commercieel opzicht voorlopig nog prima. Hoewel de binnenlandse vraag onder invloed van de crisis terugliep met 6% ten opzichte van 2011 tot 81 miljoen flessen, steeg de export met 6% tot 161miljoen flessen. Bijna een kwart daarvan ging naar Duitsland. In totaal lagen de verkopen van Cava in 2012 ietsje boven die in 2011.

WIC Nieuwsbrief voor professionals, maart 2013

Door: René van Heusden

China – Mount Henan eerste gereglementeerde appellation
De eerste officieel goedgekeurde appellation contrôlée in China is een feit. Deze betreft Mount Halan en is op 1 februari 2013 van kracht geworden. Het gebied is te vinden bij de stad Yinchuan in de autonome regio Ningxia. Op de kaart: even ten noorden van China’s geografische centrum. Mount Helan ligt op dezelfde breedtegraad als Bordeaux, maar dat zegt natuurlijk niets. Landinwaarts als het ligt, krijgt het op jaarbasis slechts 200 mm neerslag. Verder heeft het 3000 zonuren en duidelijke verschillen tussen de seizoenen. Een klimaat met continentale trekken dus. Momenteel zijn in het gebied tien wijnbedrijven actief.

Frankrijk – Export 2012 gestegen maar toch zorgwekkend
De export van Franse wijnen steeg in 2012 tot een waarde van ruim 7,5 miljard euro. Met gedistilleerd erbij komt het totaalbedrag zelfs op 9,5 miljard en voor het eerst in de buurt van de magische 10 miljard. Wijn en gedistilleerd zijn samen goed voor 86% van de waarde van alle uitgevoerde agrarische producten en de op een na belangrijkste productgroep binnen de export na wapens. Achter de op het eerste gezicht positieve cijfers, mede veroorzaakt door een gunstige wisselkoers van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar, het Britse pond en de Japanse yen, gaat een behoorlijk scheve situatie schuil. Champagne en Bordeaux waren in 2012 gezamenlijk goed voor 60% van de totale waarde van de uitgevoerde Franse wijnen (met resp. 31 en 29%), hoewel ze in volume maar 24% van de export uitmaakten. AOC-wijnen in het middensegment hebben het daarentegen structureel moeilijk. Hier is al jarenlang sprake van een neerwaartse spiraal. Omgekeerd waren wijnen zonder AOP/AOC (IGP en Vin de Cépage) in 2012 goed voor 46 % van het volume tegen slechts 15 % van de waarde.

De qua groei meest in het oog springende categorie wijnen was die van de zogeheten cépage wijnen – de vroegere vins de table – met vermelding van druivenras. Zowel in volume als in waarde bedroeg die groei een kwart ten opzichte van 2011. Alleen is hun bijdrage aan de waarde beperkt gebleven tot slechts een paar procent. Van alle Franse wijn is de afgelopen jaren gemiddeld minder dan 30% uitgevoerd. Voor een gezonde bedrijfsvoering zou 35 tot 40% wenselijk zijn. Maar is Frankrijk nog wel concurrerend genoeg? Op de lijst van belangrijkste exportlanden voor Franse wijnen in 2012 neemt Nederland de 6e plaats in naar volume en de 10e naar waarde.

Type wijn

Aantal dozen van 9 liter

+/-% t.o.v. 2011

Waarde                  x 1000 €

 

+/- % t.o.v. 2011

Champagne

11.185.793

- 1,0

2.238.207

+ 4,7

AOC

63.734.824

+ 5,9

4.076.823

+ 12,1

IGP

41.729.402

- 0,9

730.137

+ 2,0

VSIG cepage

11.848.366

+ 26,8

167.202

+24,6

VSIG non cepage

17.359.650

- 5,3

161.454

- 3,9

 

 

     
Totaal

152.755.186

+ 3,4

7.597.348

+ 8,5

Bron : Douane, Fédération des Exportateurs de Vins et Spiritueux de France (FEVS)

Frankrijk – Beaujolaisproducenten in de problemen
Alle pogingen ten spijt om het imago te verbeteren, het gaat nog steeds niet goed met de Beaujolais. Volgens berichten in sommige Franse kranten zouden 200 bedrijven acuut bedreigd worden met verdwijnen. De reden hiervoor is niet dat ze hun wijn niet kunnen kwijtraken, maar dat ze in 2012 veel te weinig hebben geproduceerd om uit de kosten te komen. Brancheorganisatie InterBeaujolais relativeert dit enigszins en spreekt van ‘slechts’ 50 van de in totaal 2700 producenten die het loodje zouden moeten leggen. De oogst 2012 was door uitzonderlijk slechte weersomstandigheden inderdaad rampzalig klein, 40% lager dan normaal. Achteraf nog een ‘meevallertje’, want aanvankelijk vreesde men 50% minder. Waar de toegestane maximumopbrengst gewoonlijk 52 hl/ha bedraagt, lag die in 2012 op 30 hl/ha. Veel bedrijven hebben bij gebrek aan reserves daarom hoe dan ook financiële hulp nodig. Al te drastische prijsverhogingen zouden immers wel eens averechts kunnen uitpakken.

Frankrijk – Champagne in de min
Producenten in de Champagne verkochten in 2012 14 miljoen flessen minder dan in 2011, een teruggang met 4,4% waar eerder nog uitgegaan was van 3%. Vooral de verkopen in november en december bleven duidelijk achter. In totaal kwam de afzet uit op 308,8 miljoen flessen in plaats van de geraamde 314 à 315 miljoen. Hiermee is 2012, afgezien van het ‘crisisjaar’ 2009 met slechts 293 miljoen flessen, het kleinste sinds 2005 in termen van volume. De verkopen op de Franse markt, goed voor ruim 55% van het totaal, liepen met 5,6% terug tot 171 miljoen flessen, die in landen van de EU daalden met 7,1% tot 76,4 miljoen. Landen buiten Europa gaven wel een groei te zien. Een lichtpuntje is wel dat de waarde stabiel bleef met € 4,37 miljard, wat neerkomt op een gemiddelde prijs per fles van € 14,15 en een daarmee een groei van 3,9%. Beide bedragen gelden voor transacties af kelder.

Frankrijk – Crémant d’Alsace in de plus
Anders dan Champagne deed Crémant d’Alsace het in 2012 beter dan in 2011. Er werden 33,37 miljoen flessen van verkocht, 3% meer dan het jaar ervoor en een bevestiging van de al jaren gestaag opgaande lijn. Ruim 80% ervan wordt in Frankrijk gedronken. Ook de uitvoer groeide met circa 3%. Koplopers in het buitenland zijn België, Luxemburg en Duitsland. Zowel in volume als waarde vertegenwoordigt Crémant inmiddels een kwart van de totale productie in de Alsace. Als gevolg van lage opbrengsten is de productie in 2012 overigens wat achtergebleven bij die in 2011, wat van invloed zal zijn op de verkopen in 2013.

Frankrijk – AOC voor Picpoul de Pinet
Het nationale comité van het INAO heeft unaniem ingestemd met het voorstel om de status van individuele AOC te verlenen aan Picpoul de Pinet. Tot nu toe moest die het stellen met de regionale appellation Languedoc (met als aaanvullend extraatje de eigen naam). Met de toekenning is een eind gekomen aan een procedure om erkenning die al in 1999 was gestart. De nieuwe appellation voor witte wijnen op basis van de druif picpoul zal zes gemeenten omvatten: Castelneau de Guers, Florensac, Méze, Montagnac, Pinet en Pomerols, zij het dat niet alle percelen er recht op hebben. Van de oorspronkelijke 2.950 hectare zijn er maar 2.400 goed genoeg bevonden. Ook moeten producenten zich gaan houden aan een maximumopbrengst van 55 hl/ha in plaats van 60 hl/ha. De verplichte plantdichtheid voor nieuwe percelen is vastgesteld op 4.400 stokken per hectare, een verhoging ten opzichte van de bestaande situatie. Ook mag pas voor het eerst geoogst worden in het vierde jaar dat een stok fruit draagt in plaats van het derde. Picpoul de Pinet is al enige tijd een van de best renderende appellations van de Languedoc qua inkomsten voor producenten. Hun verkopen zijn sinds 1990 verdubbeld.

Frankrijk – Rosé populair
De Fransen hebben de smaak van rosé te pakken gekregen. Vormde rosé in 1990 nog maar 10,8% van het totale volume van geconsumeerde stille wijnen, op dit moment is dat aandeel niet minder dan 28%. Qua wereldwijde productie zit rosé ook in de lift, zij het dat het aandeel ervan ondanks de groei van de afgelopen jaren nog steeds onder de 10% blijft. Frankrijk zelf is met ruim een kwart van het totaal (bijna 24 miljoen hl in 2011) mondiaal marktleider.

Italië – Chianti Classico introduceert Gran Selezione
Chianti Classico krijgt een nieuw kwaliteitsniveau in de vorm van Gran Selezione. Het is bestemd voor de allerbeste wijnen van de DOCG. Naar verwachting zal ministeriële goedkeuring in de komende maanden verleend worden, waarmee het predicaat vanaf de oogst 2013 toegekend kan worden.
Het is de bedoeling dat Gran Selezione het prestige van Chianti Classico versterkt. Om ervoor in aanmerking te komen moet een wijn geproduceerd worden van druiven uit de eigen wijngaard van een bedrijf, minimal 30 maanden rijping ondergaan voor hij op de markt komt (waarvan tenminste drie op fles) en voldoen aan strikte technische en organoleptische criteria.
Chianti Classico, met een opbrengst van jaarlijks 35 miljoen flessen, exporteert 80% van zijn productie. Ondanks het huidige commerciële succes wordt het nieuwe prestigeniveau nodig geacht om hogere prijzen te kunnen rekenen. De gemiddelde prijs af kelder voor gewone Chianti Classico bedraagt momenteel € 5,50 en voor Riserva € 7,50. Voor Gran Selezione zou de prijs af kelder gemiddeld tussen € 10,00 en € 12,00 per fles moeten gaan liggen. Chianti Classico Riserva is nu goed voor 22% van de totale Chiantiproductie en voor 35 tot 38% van de afzetwaarde. Voor Gran Selezione wordt gemikt op een aandeel van ongeveer 8% oftewel 2 miljoen flessen goed voor € 24 miljoen.

Italië – Brunello 2012 gewaardeerd met *****
Gewoontegetrouw is eind februari in Montalcino de waardering bekendgemaakt van het voorbije oogstjaar. Voor 2012 is dat ***** geworden, het hoogste aantal sterren dat aan een oogst toegekend kan worden. Het is overigens nog wel even wachten voor de wijnen op de markt zullen komen. Dat gebeurt namelijk pas in 2017.

Oostenrijk – Tekort aan Grüner Veltliner?
Tijdens het Veltliner Symposium in Poysdorf is de vraag gesteld of Oostenrijk zijn monopoliepositie voor ‘Grüner’ op termijn dreigt kwijt te raken. Tot nu toe worden de twee altijd nog in een adem genoemd. De aanplant van Grüner Veltliner, het Unique Selling Point voor Oostenrijk als wijnland, is sinds de jaren tachtig echter afgenomen van 20.000 hectare tot nog maar 13.500 nu, een inkrimping met bijna een derde. Die afname is vooral ten koste gegaan van de aanplant van blauwe rassen. Tegelijkertijd begint Grüner Veltliner letterlijk en figuurlijk wortel te schieten in andere landen, zoals Nieuw-Zeeland en de VS. Oostenrijk zelf heeft zowel in 2010 als in 2012 met erg kleine oogsten te maken gehad. Deze hebben geleid tot voorraadtekorten en een explosieve stijging van zowel druivenprijzen als prijzen van bulkwijnen, waardoor de concurrentiepositie op basisniveau duidelijk verslechterd is.

Portugal – Nederland blijft grote markt voor port
De portexport bleef in 2012 min of meer stabiel ten opzichte van die in 2011. Nederland handhaafde zijn positie als een van de belangrijkste uitvoermarkten. De waarde is echter nog steeds omgekeerd evenredig aan het volume. Qua volume staat het op de tweede plaats van boven, qua gemiddelde prijs per liter op de tweede plaats van onder. Frankrijk is onverminderd de grootste afnemer van port, goed voor bijna een derde van de totale uitvoer. Met € 3,48 per liter betalen de Fransen echter het minst voor port. Nederland is ‘tweede’ met € 3,55 (- 0,5% ten opzichte van 2011). Ter vergelijking: Canada betaalde gemiddeld € 9,48 per liter. De lage prijs voor zowel Frankrijk als Nederland wordt verklaard door de eenzijdige nadruk op ports van basiskwaliteit – lees: eenvoudige ruby en tawny – bij een gering aandeel speciale ports. De verdeling op een rijtje voor de vier landen die in 201 meer dan 1 miljoen dozen van 9 liter importeerden:

Land

Basistypes

Speciale types

Totaal

Frankrijk

2.263.000

212.000

2.475.000

Nederland

1.269.000

121.000

1.390.000

België

979.000

70.000

1.049.000

Ver. Koninkrijk

414.000

626.000

1.040.000

VS – Nieuwe AVA in Oregon
Elkton Oregon is de meest recente als zodanig erkende American Viticultural Area in de VS. De status is op 7 maart officieel van kracht geworden. De nieuwe AVA is gesitueerd in het noordelijke deel van de Umpqua Valley in het zuiden van Oregon en heeft een oppervlakte van ruim 30.000 hectare. Daarvan zijn er tot op heden slechts 39 beplant met wijnstokken, terwijl binnen de grenzen van Elkrton vijf wineries actief zijn. De voornaamste reden om voor Elkton een eigen AVA aan te vragen is de omstandigheid dat het klimaat er afwijkt van de rest van de Umpqua Valley, c.q. van de Umpqua Valley AVA. Het is er koeler dan in het zuidelijke deel en daardoor geschikt voor pinot noir. Meer naar het zuiden gedijen juist rassen die meer warmte nodig hebben, zoals cabernet sauvignon en syrah. De relatieve koelte van Elkton is te danken aan zijn ligging op ongeveer 50 kilometer van de Stille Oceaan, waardoor het met name ’s zomers profiteert van verkoelende zeewind. Elkton Oregon is de tweede sub-appellation binnen de Umpqua Valley. In 2005 was het eerder al de beurt aan de Red Hill Douglas Country Oregon AVA.

 

WIC Nieuwsbrief voor professionals, februari 2013

Door: René van Heusden

Argentinië – Oogst 2013 kwart groter dan in 2012
De oogst 2013 in Argentinië zal volgens voorlopige schattingen van het nationale wijnbouwinstituut 26 procent hoger uitvallen dan die in 2012 en uitkomen op 2,83 miljoen ton, inclusief tafeldruiven. De met afstand belangrijkste regio Mendoza, goed voor ongeveer tweederde van de totale Argentijnse productie, zou zelfs 29 procent hoger uitkomen dan afgelopen jaar. In tegenstelling tot het groeiseizoen 2011-2012 hadden wijngaarden ditmaal niet te lijden onder vorst en hagel. Een en ander betekent de terugkeer naar een normaal oogstvolume. Het betekent ook dat 2013 uit zou komen op een plaats net even achter het recordjaar 2011 met 2,89 miljoen ton, maar nog nipt voor 2008 met 2,82 miljoen ton. In 2012 bleef de teller daarentegen steken op slechts 2,24 miljoen ton druiven, goed voor 11,37 miljoen hectoliter wijn. In 2013 zou dus gemakkelijk 12 miljoen hectoliter gehaald moeten kunnen worden.

Brazilië – Geen namaakchampagne meer
Het Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne heeft eindelijk zijn zin gekregen nu Brazilië officiële regelgeving heeft aangenomen die het gebruik van de merknaam ‘Champagne’ voor binnenlandse mousserende wijnen verbiedt. De Fransen hadden al sinds 2007 hierop aangedrongen. Brazilië is als BRIC-land enerzijds een groeiende markt voor champagne en kent anderzijds een tamelijk belangrijke productie van mousserende wijnen. Deze worden echter in overgrote meerderheid volgens de Charmatmethode geproduceerd.

Frankrijk – Forse inkomensdaling voor Franse wijnboeren
Volgens berekeningen van de statistische dienst van het Franse ministerie van landbouw ging de gemiddelde wijnboer in Frankrijk er in 2012 gevoelig in inkomen op achteruit. Het inkomen voor belasting is voor dat jaar becijferd op 22.800 euro. Voor 2011 was dit de helft meer met 46.500 euro! De goede oogst van dat jaar bezorgde producenten een plus van 20 procent in inkomen. De oogst van 2012 was daarentegen dramatisch gering. Ook ten opzichte van andere agrariërs is de inkomenspositie van wijnboeren zorgwekkend. De doorsnee Franse landbouwer verdiende in 2012 36.500 euro (+5,5 %), maar dit getal is enigszins vertekend door de 72.100 euro van graanproducenten die in 2012 bijna de helft meer verdienden dan in 2011.

Frankrijk – Productiekosten AC Bordeaux
De Kamer van Koophandel voor de Gironde heeft een geactualiseerde berekening opgesteld van kosten en baten voor twee typen Bordeaux AC, qua volume en aantal producenten verreweg de belangrijkste wijn die in Bordeaux geproduceerd wordt. Het model onderscheidt twee duidelijk verschillende typen exploitaties, beide met 25 hectare wijngaard en een opbrengst van 50 hl/ha. Bij het eerste type is de productie gericht op bulkwijn, bij het tweede op eigen botteling met ‘aandacht voor het milieu’. Voor de bulkproducent komen de totale kosten voor een tonneau op 1.186 euro, wat neerkomt op 132 euro per hectoliter. In het geval van de zelf bottelende producent zijn de kosten 1.271 euro per tonneau, oftewel 141 euro per hectoliter. De wijn zelf maakt slechts 36 procent van de totale kostprijs uit. De gemiddelde prijs van een tonneau Bordeaux AC ligt momenteel iets boven de 1.000 euro.

Frankrijk – Weer ophef rond classificatie Saint-Emilion
Aan de soap rond het nieuwe klassement van Saint-Emilion komt maar geen einde. Drie châteaux, Corbin-Michotte, Croque-Michotte en Latour du Pin hebben bij de rechtbank in Bordeaux juridisch bezwaar aangetekend tegen de meest recente versie van dat klassement, dat in september 2012 van kracht is geworden. De reden voor deze gerechtelijke procedure laat zich raden: de drie klagers hebben geen van allen de felbegeerde status van Grand Cru Classé toegekend gekregen. Ze schrijven dit toe aan procedurele fouten die gemaakt zouden zijn tijdens het selectieproces en met name tijdens de proeverijen.

Frankrijk – Krap aanbod regionale wijnen Bourgogne
Als gevolg van de kleine oogst 2012 en een groeiende vraag uit zowel binnen- als buitenland – met name het Verre Oosten – hebben de prijzen van bulkwijnen uit de Bourgogne een sterke stijging laten zien. In de eerste vier maanden van de campagne 2012-2013 werd ruim 460.000 hectoliter in bulk verhandeld, 4% meer dan het vijfjarig gemiddelde. Een eenvoudige appellation als Bourgogne Passe-Tout-Grains doorbrak de grens van 200 euro per hectoliter (+25%), terwijl Mercurey gemiddeld aan 500 euro kwam (+22%).

Frankrijk – IGP de l’Auxois wil opgaan in AOC/AOP Bourgogne
De producenten van de IGP de l’Auxois, een gebiedje met maar 25 hectare wijngaarden in de Côte d’Or, willen aansluiting bij de regionale appellation Bourgogne. De reden is uiteraard van commerciële aard, want de naam Bourgogne heeft een grotere weerklank dan het obscure Auxois. Een primeur zou dit niet zijn, want de appellation Bourgogne kent al ruim twintig sub-appellations.

Frankrijk – Champagne 2012 van vintagekwaliteit
Ondanks het bijzonder grillige groeiseizoen van het oogstjaar 2012 in de Champagne lijkt de kwaliteit er mee te vallen. Diverse huizen, waaronder enkele zeer vooraanstaande, hebben inmiddels al bekend gemaakt een vintage te zullen uitbrengen. De kleine opbrengst blijkt meermaals te zijn samengegaan met de nodige concentratie, vooral veroorzaakt door een periode van goed weer in de maand augustus.

Frankrijk – Folle blanche als USP voor Gros Plant
Sinds 2011 is Gros Plant du Pays Nantais een officiële AOC/AOP na decennialang VDQS te zijn geweest. De wijn is onlosmakelijk verbonden met Muscadet, zowel qua karakteristiek als qua productiegebied. De wijn kent geen producenten die uitsluitend van Gros Plant leven, maar hij wordt door circa 300 van de 650 producenten van Muscadet op de markt gebracht. Binnen hun aanbod geldt hij als entrée de gamme, c.q. het ‘kleine broertje van’. In de jaren zeventig werd er jaarlijks zo’n 120.000 hectoliter van gemaakt, maar door diverse redenen is dat gedaald tot nog maar 40.000 hectoliter nu. Een derde dus. Daarvan wordt 75 procent verhandeld via de négoce. Ter vergelijking: Muscadet komt uit op 450.000 hectoliter. Na een moeilijke periode lijkt de situatie voor Gros Plant zich nu te stabiliseren met een actuele bulkprijs van 100 euro per hectoliter, een derde hoger dan tijdens de vorige verkoopcampagne. Om zich duidelijker te profileren, overwegen producenten de invoering van een gemeenschappelijk merk, waarbij druif en herkomst centraal staan: folle blanche de Nantes.

Frankrijk – Montlouis stapt uit InterLoire
In navolging van Bourgueil zal ook de appellation Montlouis-sur-Loire de overkoepelende regionale brancheorganisatie InterLoire de rug toe keren. Het zal dat doen per 1 januari 2014. De reden hiervoor is dat men er in Montlouis van overtuigd is zelf beter voor marketing en promotie te kunnen zorgen dan de regionale organisatie. Er zijn in dit verband zelfs zware woorden als ‘incompetentie’ en ‘bureaucratie’ gebruikt. In 2009 besloot Bourgueil al een eigen weg te gaan uit onvrede met de te sterk generiek gerichte promotie. Ook belangrijke appellations van de regio Centre als Sancerre en Pouilly maken geen deel uit van InterLoire. InterLoire beschikt voor 2013 over een marketing budget van 7,7 miljoen euro, 9% minder dan afgelopen jaar. Als verklaring hiervoor wordt de extreem kleine oogst 2012 opgevoerd.

Frankrijk – Pays d’Oc behalve IGP ook Vin de France
Producenten van IGP Pays d’Oc, de vroegere vin de pays d’Oc, hebben een opmerkelijk besluit genomen wat betreft de toekomstige etikettering van hun wijnen. Ze gaan namelijk naast de vermelding IGP Pays d’Oc ook een logo en de vermelding Vin de France gebruiken, bij wijze van extraatje. In hun communicatie zal de Franse herkomst ook steevast benadrukt worden met de slogan vin de France par naissance, vin de qualité par conviction.

Oostenrijk – Uitvoer stabiel in volume bij stijgende waarde
Oostenrijk heeft de reputatie vrij dure wijnen te produceren. De werkelijkheid ziet er echter wat genuanceerder uit. De Oostenrijkers proberen daarom al jaren hun gemiddelde prijs omhoog te brengen. Zowel hun eigen thuismarkt en belangrijke buitenlandse afnemers als Duitsland en Tsjechië hebben altijd een voorkeur gehad voor goedkope (bulk)wijn. In 2012 exporteerde Oostenrijk 46 miljoen liter wijn ter waarde van 128,5 miljoen euro. Door krappe voorraden als gevolg van een kleine oogst 2012 – die zich al in het voorjaar aftekende – bleef het volume stabiel, maar steeg de gemiddelde prijs. Ook verloor Oostenrijk daardoor in eigen land terrein in het laagste prijssegment, met name met goedkope Grüner Veltliner. In het hogere prijssegment werd dit goedgemaakt. Van de totale Oostenrijkse export in 2012 bestond slechts 16 procent uit bulkwijn. De gemiddelde prijs per liter steeg tot 2,79 euro.

VS – Napa economische zwaargewicht
Een studie die is opgesteld in opdracht van de Napa Valley Vintners zal bij de belanghebbenden alvast voor een brede glimlach gezorgd hebben. De statistici van de Stonebridge Research Group kwamen immers met cijfers om van te watertanden. Ze hebben stuk voor stuk betrekking op het economisch belang van de wijnbouw in Napa County, waarvan de Napa Valley een belangrijk onderdeel is. Een kleine greep. Wijn uit Napa County is goed voor 1 op iedere 5 flessen Californische wijn en voor 1 op elke 3 dollar die in de VS aan wijn besteed wordt. Napa County produceert 17,5% van het totale volume in de VS, maar tekent voor 31% van de totale waarde. Napa Valley op zijn beurt komt niet verder dan 3% in volume, maar is qua waarde goed voor bijna 17%. Wijn uit Napa County leverde in 2011 wereldwijd 10,1 miljard dollar op, waarvan niet minder dan 5,5 miljard voor de Napa Valley. Het wijntoerisme in Napa levert jaarlijks een miljard dollar op.

Zuid-Afrika – Ruime oogst 2013 verwacht
Wines of South Africa (WOSA) voorziet een royale oogst 2013 met een opbrengst van 1,38 miljoen ton druiven, inclusief tafeldruiven en druiven voor distillatie. Ten opzichte van het genereuze 2012 betekent dat een teruggang van minder dan een procent. Als alles verder naar wens verloopt, zou 2013 de derde plaats van recordjaren kunnen gaan innemen na 2012 en het nog productievere 2008. Uitgaand van een gemiddelde opbrengst van 773 liter wijn per ton druiven, kan 2013 10,7 miljoen hectoliter gaan opleveren.Verder verwacht men fruit van een goede kwaliteit dankzij de gunstige condities tijdens het groeiseizoen.

Zuid-Afrika – Export bereikt recordvolume
Zuid-Afrika exporteerde afgelopen jaar het recordvolume van 417 miljoen liter wijn. Dat was 17 procent meer dan in 2011 en 10 miljoen liter meer dan in het recordjaar tot nu toe, 2008. Dit resultaat is te danken aan gunstige wisselkoersen, een wereldwijde krapte op de markt en kleine oogsten in Europa, Latijns Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland. Een commercieel minpuntje, maar wel passend binnen de globale trend, was dat 59 procent van alle uitgevoerde wijn het land in bulk verliet. De toegevoegde waarde voor de Zuid-Afrikaanse economie bleef daardoor enigszins beperkt.

 

WIC Nieuwsbrief voor professionals, december 2012

Door: René van Heusden

Europa – Oogstjaar 2012 Het wijnjaar 2012 in Europa zal niet de boeken ingaan als ‘groot’. Dat geldt zowel voor de kwantiteit als de kwaliteit ervan. Het is in veel gevallen een ‘jaar van de wijnmaker’ en meer nog ‘een jaar van extreem grillig weer’. Coulure en ziektes zorgden voor een forse reductie van de opbrengst, het vroor en hagelde, in de maanden mei, juni en soms ook juli kwam in Atlantisch beïnvloede gebieden de regen met bakken tegelijk naar beneden, terwijl het mediterrane zuiden zuchtte onder droogte. Warmtestress in augustus zorgde in beide zones nogal eens voor een verstoring van de rijping. Als gevolg daarvan is de oogst binnen de landen van de EU met een volume van rond 148 miljoen hectoliter de kleinste sinds 1986. Normaliter schommelt dat rond 170 miljoen. Afgaande op eerste impressies varieert de kwaliteit van voldoende tot verrassend goed – verrassend gelet op de treurigheid in juni –, maar is zelden uitzonderlijk.

Frankrijk moest opbrengstprognoses dit jaar herhaaldelijk naar beneden bijstellen. Het is met 20 procent minder opbrengst dan in 2011 en de kleinste oogst sinds 1991 een van de ‘verliezers’ in 2012. Er werd amper 40 miljoen hectoliter geoogst. Het begon met een povere vruchtzetting. En daarbij bleef het niet. Het koele voorjaar ging in sommige gebieden gepaard met nachtvorst, terwijl het later in het seizoen ook nogal eens hagelde, veelvuldig regende en zware druk van ziekten ontstond. De hittegolf in augustus was vaak net wat te veel van het goede, terwijl het later juist weer gevaarlijk veel ging regenen. Wat je noemt zeer uitdagende omstandigheden die én veel waakzaamheid en werk in de wijngaard vergden én de nodige wijsheid bij het bepalen van het juiste moment van plukken. Champagne is dusdanig geplaagd door vorst en hagel dat de kwantiteit gering is en de kwaliteit niet bijzonder. Het aantal vintagewijnen zal daarom beperkt blijven. Alsace heeft het ondanks het grillige weer over het algemeen behoorlijk goed gedaan, zowel in opbrengst als kwaliteit. Een serieus probleem is daar alleen wel dat er problemen waren met de rijpheid van de zo gezichtsbepalende riesling. Aan de Loire veel minder opbrengst, o.a. door slechte vruchtvorming en weerproblemen in de Muscadet. Vroeg geplukte witte rassen lijken er in het voordeel ten opzicht van later rijpende blauwe. Boeren in de Bourgogne zijn wel wat gewend, maar in 2012 kregen ze zo ongeveer alle denkbare plagen over zich heen. Hagel richtte in de Côte de Beaune extra zware schade aan. Een en ander heeft geresulteerd in de kleinste oogst sinds decennia. Chablis oogstte bijvoorbeeld 40 procent minder dan normaal. Dat de Bourguignons toch noch redelijke wijnen hebben gemaakt, is eigenlijk een wondertje. In 2012 een Primeur te maken in de Beaujolais was ook een hele opgave, want de pluk was een van de laatste sinds mensenheugenis. Evenals de Bourgogne is de streek geplaagd door slecht weer en een akelig kleine opbrengst. Bordeaux plukte laat, d.w.z. pas in de eerste helft van oktober, en is dit jaar opvallend terughoudend met jubelgeluiden. 2012 is er een ‘jaar van de wijnmaker’. De merlot haalde bij een kleine opbrengst flink wat alcohol, terwijl de later rijpende cabernet in dat opzicht eerder aan de bescheiden kant bleef. Een jaar voor economisch sterke bedrijven die zich strenge selecties kunnen permitteren, want de verschillen in rijpheid binnen de trossen waren groot. Droog wit lijkt goed geslaagd, liquoreux matig. Met de botrytis wilde het niet vlotten en bovendien was sprake van een zeer ongelijkmatige rijping. Ook zorgde hitte in augustus voor indroging aan de stok. Op Yquem begon de pluk pas op 1 oktober, het laatste tijdstip sinds 20 jaar. In de Sud-Ouest oogstte men anderhalve week later dan in voorgaande jaren. Ondanks de late rijping was het resultaat goed dankzij warm en droog weer tijdens de pluk. De opbrengst ligt in de regel 15 procent lager dan vorig jaar, maar 2011 was dan ook genereus. Languedoc en Roussillon hadden last van droogte en een kleine maar ‘correcte’ tot soms gewoon goede oogst. We eindigen helemaal in majeur met de Rhône. De kwaliteit lijkt daar zo goed te zijn uitgevallen dat nu al vergelijkingen gemaakt worden met een groot jaar als 2007!

Italië kreeg af te rekenen met de droogste zomer in dertig jaar en een hittegolf, vooral het midden en zuiden van het land. De gevolgen daarvan zijn uiteindelijk ietsje minder desastreus uitgevallen dan eerst werd gevreesd. Er werd zelfs even gedacht dat het land niet eens meer de 40 miljoen hectoliter zou halen. Dat lijkt wel te zijn gelukt, ondanks de kleinste oogst sinds 1950. 2012 is daarmee in lijn met 2007, 2008, 2009 en 2011. Het land van de ooit schijnbaar eeuwige overproductie is daardoor veranderd in een land dat tekorten begint te voelen. En dat dankzij die lage opbrengsten steeds rijper fruit produceert. Dat zou in een jaar als 2012 vooral wijnen op basisniveau uit gebieden met gematigde condities ten goede moeten komen. Bij klassiek rood uit Piemonte en Toscane is het bij zo veel concentratie wel zaak om de tannines binnen de perken te houden.

Spanje had evenals Italië in 2012 te kampen met droogte en dan ook nog eens in combinatie met extreem hoge zomertemperaturen. Het effect daarvan laat zich raden. O.a. La Mancha en Rueda zijn ernstig getroffen. In Rioja moest bij wijze van uitzondering irrigatie worden toegepast om het opbrengstverlies nog enigszins te beperken, maar de kwaliteit lijkt hier erg goed. Hoewel er verder nog weinig concreets te melden valt over de kwaliteit in afzonderlijke gebieden, zou die in principe goed moeten zijn, omdat de kleine opbrengst samenging met concentratie.

Portugal vormt in 2012 enigszins een uitzondering op de regel van minder opbrengst. Met een kleine 5,9 miljoen hectoliter presteert het gemiddeld beter dan in 2011, zij het met mitsen en maren. In de plus zaten de gebieden rond Lissabon, in de min Minho (Vinho Verde) en Beiras, met Alentejo op een min of meer normaal niveau. De Douro kende een jaar dat er volgens de portfamilie Symington niet een was voor boekhouders. Het gebied had in het begin van het jaar te maken met extreme droogte en in juli met hagel. Al te grote zomerhitte bleef gelukkig uit, zodat de druiven niet verschrompelden. Vlak voor de pluk viel er nog flink wat regen, zonder nare gevolgen. De opbrengst was beter dan in 2011 maar bleef wel onder het vijfjarig gemiddelde. De kwaliteit lijkt goed.

Duitsland heeft het er in 2012 behoorlijk goed van afgebracht. De opbrengst ligt hier met krap 8,9 miljoen hectoliter ongeveer 3 procent onder het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Maar pas op, in werkelijkheid zijn de verschillen groter en werd op sommige plaatsen een derde tot de helft minder geplukt dan normaal. Ook hier was het in de eerste maanden van het groeiseizoen kwakkelen geblazen, maar verder was het weer vrij gematigd en zorgde de warme nazomer voor een keurige rijping. Veel botrytiswijn is er echter niet gemaakt. Eerste indruk: een vrij goed jaar met voldoende aroma’s en zuren. Op het moment van schrijven moesten de allerlaatste druiven overigens nog wel geplukt worden.

Oostenrijk is een geval apart. Hier is de opbrengst dramatisch veel kleiner dan normaal met maar 2,1 miljoen hectoliter in plaats van de gebruikelijk 2,5 miljoen. Grote boosdoener was hier de zware nachtvorst op 18 mei. Vooral Niederösterreich heeft daar zwaar onder te lijden gehad, met voorop grüner veltliner. De droge en niet te warme zomer was dan weer gunstig voor de rijping, een enkele hagelbui daargelaten. Het fruit was zodoende gezond, maar wel met lage zuren. Zo laag soms dat aanzuren was toegestaan. Grote winnaar in 2012 lijkt Burgenland te zijn, waar gewoon alles klopte.

Frankrijk – Aanpassing selectiesysteem crus bourgeois?
Het blijft wennen aan de crus bourgeois nieuwe stijl. Op de lijst voor het oogstjaar 2010 – tegenwoordig worden wijnen immers ieder jaar opnieuw gekeurd – staan er 260. Zonder nadere indeling in categorieën, zoals tot 2003 gebeurde. De Alliance des Crus Bourgeois overweegt echter om binnen afzienbare tijd toch weer een vergelijkbaar systeem in te voeren, evenals een classificatie die een paar jaar geldig is. Dat laatste zou voor meer rust in de handel moeten zorgen, het eerste voor genuanceerd onderscheid tussen de diverse châteaux. Vroeger gebeurde dat met cru bourgeois supérieur en cru bourgeois exceptionnel. Uit onvrede met het nivellerende huidige systeem besloot in 2010 een groep toonaangevende crus bourgeois, waaronder Chasse Spleen, Les Ormes de Pez, de Pez, Potensac, Poujeaux en Siran, niet meer mee te doen.

Chili – Drie regionale herkomstbenamingen
Chili heeft goedkeuring verleend aan het gebruik van drie grote regionale herkomstbenamingen die veel verder gaan dan de benamingen die betrekking hebben op een enkele of hooguit een paar valleien. De nieuwe namen zijn, van de kust tot aan het hooggebergte: Costa, Entre Cordilleras en Andes. Ze bestrijken heel Chili als wijnland, van Malleco Valley in het uiterste zuiden tot Elqui Valley in het uiterste noorden. Het staat producenten vrij zelf te bepalen of ze er gebruik van willen maken; verplicht is het niet. Een kritiekpunt op de nieuwe benamingen is dat ze wel heel ver uit elkaar liggende gebieden onder een en dezelfde noemer verenigen. Onder Costa vallen westelijk gelegen wijngaarden in gebieden als Limarí, Casablanca, San Antonio, Colchagua en Itata, terwijl Andes van toepassing is op hoog gelegen oostelijke gebieden in Elqui, Choapa, Maipo, Cachapoal, Curico en Maule. Van de drie is Entre Cordilleras – tussen de bergruggen – de grootste, aangezien het een gebied beslaat waar ongeveer 60 % van alle Chileense wijnen geproduceerd wordt. Het is dus zeer de vraag in hoeverre deze nieuwe benamingen enig praktisch nut hebben en de consument iets zullen zeggen.

Frankrijk – IGP Pays d’Oc
De campagne 2011-2012 heeft een stijging in transacties laten zien voor wijnen met Indication Géographique Protégée Pays d’Oc van het oogstjaar 2011. De gemiddelde prijs per hectoliter bedroeg € 74,44. Van de Oc-wijnen was 62 % rood. De vraag ernaar was groter dan een jaar tevoren, met als gevolg een volumegroei van ruim 11 % en een stijging van hectoliterprijs met 4,4 % tot gemiddeld € 73,08. Rosé, goed voor 20 % van het volume, gaf een lichte teruggang van bijna 1 % te zien, zij het met de aantekening dat er naar rosés van merlot en grenache wel meer vraag was. De gemiddelde prijs bedroeg hier € 69,38 (+6,2 %) per hectoliter. Wit moest zowel in volume als waarde inleveren met respectievelijk -4,7 en -6,9 %, Desondanks bleef de gemiddelde prijs hier verreweg de hoogste met € 84,54 per hectoliter.

Frankrijk – Officiële lancering AOC’s Touraine- Chenonceaux en –Oisly
In Touraine hebben twee nieuwe appellations zich dit najaar voor het eerst gepresenteerd. Het zijn Touraine-Chenonceaux en Touraine-Oisly, genoemd naar twee plaatsen binnen de productiezone. Voor beide was 2011 het eerste oogstjaar met de nieuwe status. Voordien vielen de wijnen onder de regionale appellation Touraine. In beide gevallen gaat het om perceelselecties met superieure bodemcondities. Producenten kunnen kiezen of ze die willen gebruiken voor de aan strengere regels gebonden nieuwe appellations of op oude voet doorgaan met Touraine. In de omgeving van Chenonceaux mag men zowel witte als rode wijn produceren, respectievelijk van sauvignon blanc en cot (malbec) plus aanvulling. Oisly geldt alleen voor wijnen van sauvignon blanc. Een interessante bepaling is dat de Sauvignons gedurende lange tijd op hun gistbezinksel gelagerd moeten worden voordat ze gebotteld kunnen worden.

Frankrijk – AOC Terrasses de Larzac
In de Languedoc komt erkenning van een zelfstandige appellation Terrasses du Larzac steeds dichterbij. De nieuwe AOC moet ruim de helft van het wijngaardoppervlak gaan beslaan van de huidige subzone Terrasses du Larzac binnen de AOC Languedoc. Het grondgebied strekt zich uit over 32 gemeenten, waar ongeveer zestig producenten actief zijn die jaarlijks 10 tot 13.000 hectoliter produceren. Als alles volgens plan verloopt, zou de nieuwe appellation met de oogst 2013 in werking kunnen treden.

Italië – Synthetische kurken en schroefdoppen voor DOC(G)-wijnen
De Italiaanse overheid heeft toestemming gegeven voor het gebruik van synthetische kurken en schroefdoppen bij DOC- en DOCG-wijnen. Dit wil echter nog niet zeggen dat deze alternatieve afsluitingen ineens massaal gebruikt zullen gaan worden. De uiteindelijke beslissing over het al dan niet toelaten ervan ligt immers bij de lokale consorzi die over de productievoorschriften voor iedere afzonderlijke DOC of DOCG gaan.

Nieuw-Zeeland – Central Otago getroffen door nachtvorst
Begin november zijn de wijngaarden van Central Otago op het Nieuw-Zeelandse Zuider Eiland getroffen door een van de ernstigste nachtvorsten uit de geschiedenis van dit vooral om zijn Pinot Noir bekend staande gebied. Hoewel men hier gewend is aan nachtvorst en er dus op voorbereid, mochten alle mogelijke daartegen ingezette middelen, inclusief het besproeien van de stokken met water en het creëren van luchtstromen door helikopters, ditmaal niet baten. Het kwik daalde namelijk tot -5,5 °C. Hoewel er gedurende de rest van het groeiseizoen nog wel enige mogelijkheid tot compensatie van de geleden schade aan het gewas is, wordt serieus rekening gehouden met een opbrengst die 25 tot 50 % lager uit zal vallen dan normaal.

Spanje – Chozas Carrascal Vino de Pago
Chozas Carrascal is het dertiende Spaanse wijngoed dat de status van DO Vino de Pago heeft gekregen. Het officiële groene licht daarvoor werd eind september door de gewestelijke overheid van Valencia gegeven nadat de aanvraag vijf jaar geleden al was ingediend. Op zichzelf is de toekenning van die bijzondere status – een eigen herkomstbenaming voor de wijnen van een enkel bedrijf – geen primeur. Een primeur is echter wel dat die is toegekend aan een bedrijf binnen de DO Utiel-Requena. Sinds 2003 is dat tot nu toe alleen gebeurd in de gewesten Castilla-La Mancha, de bakermat ervan, en Navarra. Chozas Carrascal in San Antonio de Requena is aan het begin van de jaren negentig opgezet door Julián López. Het wijngoed heeft 40 hectare wijngaarden binnen Utiel-Requena in het achterland van Valencia. Een deel daarvan is beplant met de lokale bobal, herontdekt als potentiële leverancier van kwaliteitswijnen. Daarnaast staan ook diverse ‘internationale’ rassen aangeplant, waaronder cabernet franc.

Spanje – Cava ter discussie
Een aantal producenten binnen de DO Cava is ongelukkig met het in hun ogen bedenkelijke imago ervan. Steen des aanstoots zijn onder meer de dumpprijzen voor heel wat wijnen. Vandaar dat ze niet langer de naam Cava gebruiken, maar hun bubbels voortaan verkopen als ‘Spaanse mousserende wijn’. Een van de bekendste bedrijven die deze stap gezet hebben is Raventós i Blanc. Josep Albet van Albet i Noya in Penedès wil binnenkort een voorstel lanceren om het productiegebied van de DO Cava drastisch in te perken. Nu beslaat dan een groot deel van Catalonië en kleine delen van nog eens zeven andere regio’s. Volgens Albet komt dat controleerbaarheid niet ten goede en is het zelfs vragen om moeilijkheden.

Spanje – Export blijft groeien
Ondanks alle problemen in het land zelf blijft de Spaanse wijnuitvoer het goed doen. De cijfers over het eerste halfjaar van 2012 laten voor de meeste gebieden een duidelijke groei zien. Castilla-La Mancha tekent in zijn eentje voor de helft van alle in het buitenland verkochte Spaanse wijnen. Rioja kreeg weliswaar een afname in exportvolume met 2,5% te slikken, maar realiseerde wel een groei in waarde met bijna 5%. Grote groeiers waren de regio’s Extremadura (+ 48,1% in volume en 69,9% in waarde), Madrid (+ 36,9%) en Aragón (+ 17,9%). Castilla y León en Navarra groeiden allebei met ongeveer 10%. Valencia verloor 0,5% in volume maar groeide met 21,9% in waarde.

VS – Uitstekende oogst Californië 2012
Zo bescheiden als de oogst 2012 in Europa is uitgevallen, zo genereus is die uitgepakt voor de VS. Californië bleef verschoond van klimatologische capriolen en had nagenoeg ideaal zomerweer. Met op veel plaatsen ’s morgens koele zeemist en ’s middags zonnewarmte en ’s avonds weer afkoeling, terwijl hittegolven uitbleven. Het resultaat: een ruime oogst van 3,7 miljoen ton, d.w.z. 12 procent meer opbrengst dan vorig jaar en op de koop toe een oogst van uitstekende kwaliteit. Anders dan in de meeste Europese gebieden verliep de rijping in Californië probleemloos. Ook Washington en Oregon, de nummers 2 en 3 voor de productie van fine wines in de VS, melden prima resultaten. Idem gebieden als British Columbia en Niagara Peninusla in Canada en New York State in het oosten van de VS.

VS – AVA Moon Mountain in de maak
Het Californische Sonoma krijgt er binnen afzienbare tijd een nieuwe AVA bij in de vorm Moon Mountain District. Het wordt een subappellation van Sonoma Valley. Toepasselijk voor een gebied dat zelf de ‘vallei van de maan’ is. Zoals de naam al suggereert, gaat het om een gebied met echte ‘mountain vineyards’. De AVA zou in totaal ruim 7.000 hectare gaan beslaan waarvan er nu 600 beplant zijn. Kenmerkend zijn steile hellingen, vulkanische bodems en een hoogteligging boven de mistlijn. Het meest aangeplant zijn hier Bordeaux- en Rhônedruiven, evenals oude zinfandel.

WIC Nieuwsbrief voor professionals, september 2012

Door: René van Heusden

Argentinië – Bulk in opmars
De internationale bulkhandel in wijn floreert als nooit tevoren. Een goed voorbeeld daarvan levert Argentinië. Tussen 2009 en eind 2011 groeide de uitvoer in bulk daar met 47,2 % in volume en met 161 % in waarde. In 2011 ging het daarbij om een hoeveelheid van bijna een miljoen hectoliter. In het eerste trimester van 2012 is de tendens alleen nog maar versterkt met een plus van 131% ten opzichte van een jaar eerder. Interessant is dat de gemiddelde prijs van Argetijnse bulkwijn de hoogste is sinds jaren. Zo was in de VS sprake van ruim een verdubbeling van de literprijs ( USD 1,74 tegen USD0,83 in 2011). De keerzijde van deze ontwikkeling laat zich voelen bij de afzet van gebottelde wijnen. Die liep in de eerste drie maanden van 2012 met 7% terug. Deze tendens zal vermoedelijk nog versterkt worden, zodat naar verwachting over heel 2012 9 miljoen liter wijn niet meer op fles maar in bulk uitgevoerd zal worden.

Australië – Oogst 2012 beste sinds 20 jaar?
Na jaren van droogte, hittegolven, natuurbranden en overstromingen met daar bovenop een ongunstige ontwikkeling van de wisselkoersen ten opzichte van belangrijke buitenlandse markten kan de Australische wijnindustrie eindelijk weer eens opgelucht ademhalen. Reden hiervoor: de nagenoeg perfecte omstandigheden tijdens het groeiseizoen voor de oogst 2012 in alle belangrijke wijngebieden van het land. Dit heeft over de hele linie en voor alle druivenrassen geresulteerd in perfect rijpe druiven en wijnen met uitzonderlijk veel kleur en concentratie. Vandaar de historische vergelijkingen met een jaar als 1992. Australië kan deze opsteker goed gebruiken om zich versterkt te profileren met wijnen in het hogere kwaliteit- en prijssegment. De ongunstige wisselkoers van de Australische dollar in combinatie met een afname in populariteit hebben de afgelopen jaren namelijk geleid tot een gevoelige vermindering in de afzet van wijnen op instapniveau. Jarenlang zijn die echter de kurk geweest waarop de bedrijfstak dreef. Vandaar dat brancheorganisatie Wine Australia nadrukkelijk wijnen in het hogere prijssegment wil promoten. In het Verenigd Koninkrijk, van oudsher de belangrijkste exportmarkt, is de gemiddelde besteding per fles al duidelijk toegenomen, terwijl in de supermarkt wijnen op basisniveau alleen al het afgelopen jaar 10% aandeel moesten inleveren. De Australiërs koesteren voor hun betere wijnen ook hoge verwachtingen wat betreft de Chinese markt. Ze nemen daar momenteel al de tweede plaats in na de Fransen.

Australië – Bulkwijnen in trek
Ook Australië behoort tot de groep wijnlanden waar de export in bulk momenteel een sterke groei doormaakt. De verklaring hiervoor is eenvoudig: substantiële prijsreductie en daarmee een belangrijk instrument om de concurrentiekracht te verhogen, zeker gelet op de sterke positie van Australische dollar ten opzichte van ondermeer het Britse pond en de Amerikaanse dollar. Het meest in trek zijn rode wijnen uit bekende gebieden als Barossa Valley, Coonawarra, McLaren Vale etc.; wit blijkt veel minder gevraagd. Naar de VS werd tijdens het campagnejaar 2011-2012 bijvoorbeeld 74 miljoen liter Australische wijn in bulk uitgevoerd om ter plaatse gebotteld te worden, ruim de helft meer dan het jaar tevoren. In dezelfde periode daalde de export van Australische wijnen op fles met 11%.

Frankrijk – Oogstverwachting 2012
Op 9 august is de pluk in Frankrijk begonnen. Gewoontegetrouw gebeurde dat in de Roussillon voor muscat. Volgens cijfers van eind augustus wordt de Franse wijnoogst 2012 geraamd op slechts 42,5 miljoen hectoliter. Een maand eerder was nog sprake van 44,2 miljoen, en ook dat was al laag. Het betekent dat de opbrengst dit jaar 15 tot 20% onder de 51 miljoen van 2011 zal liggen en daarmee de kleinste sinds 1991 zal worden. Schuld aan die kleine opbrengst is een opeenvolging van nachtvorst, regen van april tot en met juni, plaatselijk felle hagel, plus het grootschalig optreden van onregelmatige bloei, coulure en zogeheten cryptogame ziekten als meeldauw en oïdium. De hittegolf in augustus heeft al evenmin goed gedaan, maar zorgde voor stress en zonnebrand. Na drie jaren met een vroege pluk zal 2012 er een worden van een normale, althans qua begintijdstip. Een week of vier later dan in 2011. De Champagne zal ruim een kwart minder oogsten dan normaal als gevolg van een rampzalig verlopen groeiseizoen. Ook wordt serieus rekening gehouden met ongelijkmatige rijping en kwaliteit. Grote boosdoeners: nachtvorst in april en enorme hagelschade begin juli in de Côte des Bar (Aube). Voeg daar de ‘standaardproblemen’ van 2012 aan toe om een allesbehalve rooskleurig beeld te krijgen. In de Bourgogne en de Beaujolais is de balans over 2012 al evenmin positief. Te rekenen valt met 10 tot 15% minder opbrengst. Hoe de kwaliteit wordt, is twijfelachtig. De Bourgogne heeft het namelijk extreem zwaar te verduren gehad door regen en diverse zware hagelbuien tussen eind juni en medio augustus. Zowel de Hautes Côtes de Beaune als de Hautes Côtes de Nuits en vooral hoger gelegen delen van Meursault, Puligny, Volnay en Pommard kregen de volle laag, wat in bepaalde gevallen tot een oogstverlies van 60% leidde. Door de vochtigheid moest bovendien intensief gespoten worden tegen ziekten als meeldauw en oïdium. Sinds april viel ruim 400 mm regen, meer dan de helft van wat normaliter in een heel jaar naar benden komt. De Beaujolais trof het ook niet echt en verwacht een zeer late pluk, d.w.z. vanaf de tweede week in september en daarmee nog later dan in 2010. We moeten teruggaan tot 1993 voor een vergelijkbaar laat moment. Voor de Beaujolais Nouveau betekent dat alvast weinig goeds. Beter nieuws uit de Elzas (Alsace), ondanks de problemen ook daar met meeldauw en oïdium. De schade lijkt echter beperkt te blijven, zodat men een normale oogst kan binnenhalen. De Languedoc-Roussillon zal vermoedelijk rond de 5% achterblijven bij het vijfjarig gemiddelde en 10 tot 15% bij 2011. Limoux kreeg diverse keren hagel, maar de schade bleek uiteindelijk nogal mee te vallen. Bordeaux houdt steeds meer rekening met een bescheiden oogst. Weliswaar heeft men hier veel minder hagelschade gehad dan in de Bourgogne, maar wel de nodige problemen met meeldauw. Bovendien had de merlot veel last van coulure. In de Sud-Ouest ziet het er voor de verandering behoorlijk positief uit. Hier zou wellicht zelfs iets meer geproduceerd kunnen worden dan in 2011. De Loire rekent met minstens 10% minder opbrengst. Het qua productie nietige Savoie verwacht als een van de weinige een plusje, de door oïdium en meeldauw geplaagde Jura het tegenovergestelde. Coulure, millerandage en de nodige hagel zorgen ervoor dat ook de Rhône een bescheiden productie zal hebben. In de Provence staat hetzelfde te gebeuren, maar dan door hitte van de zomer. Corsica (Corse), in ‘splendid isolation’ van het Franse vasteland, kan een opbrengst van 10% meer tegemoet zien. Hoogst uitzonderlijk in 2012!

Frankrijk – Grondprijzen Loire
Hoewel Muscadet qua reputatie weer wat lijkt te herstellen van de zware en langdurige crisis die het gebied in de jaren voor en na de eeuwwisseling doormaakte, voor wie er twintig jaar geleden wijngaarden kocht blijft het nog steeds hopen op betere tijden. Begin jaren negentig behoorde Muscadet tot de duurste appellations van de Loire qua grondprijzen. Op het hoogtepunt in 1992 kostte een hectare wijngaard in de kernzone Sèvre et Maine gemiddeld € 22.500. Daarna zijn de prijzen echter volledig in elkaar gezakt. In 2011 waren kopers er gemiddeld slechts € 7.000 voor een hectare kwijt (-12,5% in vergelijking met 2010). In andere Loire-appellations zijn de grondprijzen de afgelopen 20 jaar minder aan fluctuaties onderhevig geweest. Het meest gevraagd in Anjou-Saumur, en ook tijdens de crisis in de jaren negentig opvallend stabiel gebleven qua prijs, zijn wijngaarden binnen Saumur-Champigny. In 2011 werd daar in doorsnee € 55.000 voor een hectare betaald, bijna 6% meer dan een jaar daarvoor. In Anjou en Anjou Villages kostte een hectare maar €12.000 (-4 %). Voor Coteaux du Layon bedroeg de gemiddelde prijs per hectare € 15.000, met een minimum van 9000 en een maximum van 24.000.

Italië – Kleine oogst 2012
Al op 8 augustus is de Italiaanse wijnpluk van start gegaan, zowel in het noordelijke Franciacorta (voor mousserende wijnen) en in Puglia in het diepe zuiden. Italië zal in 2012 wederom met een kleine opbrengst te maken krijgen als gevolg van een vroege hittegolf met warme lucht vanuit de Sahara. Behalve voor hitte heeft die ook gezorgd voor ernstige droogte waar de hele Italiaanse landbouw veel last van heeft gehad. Schade: 1 miljard euro. De kleine opbrengst is slecht nieuws na het bescheiden volume van 2011, dat 15% onder dat van 2010 lag. Naar het zich laat aanzien zal het in 2012 niet veel beter gesteld zijn, te meer omdat behalve droogte plaatselijk ook hagel voor narigheid heeft gezorgd. Dat was bijvoorbeeld het geval in de omgeving van Asti in Piemonte. Toch is het niet louter kommer en kwel, want de kwaliteit van de rode wijnen lijkt heel goed te worden.

Nieuw-Zeeland – Nieuw exportrecord
Hoewel Nieuw-Zeeland minder dan 1% van de totale wijnproductie in de wereld voor zijn rekening neemt, is het wel uitgegroeid tot de tiende wijnexporteur in de wereld gerekend naar waarde. In volume staat het op de elfde plaats. In het campagnejaar 2011-2012 voerde het voor een recordbedrag van 1,18 miljard Nieuw-Zeelandse dollar uit. Het volume steeg met 16%, de waarde met 8%. Wat betreft de gemiddelde prijs voor zijn wijnen moet het alleen Frankrijk voor laten gaan. Nieuw-Zeelands beste klant naar waarde is ‘buurland’ Australië, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (met het grootste volume maar met lagere prijzen) en de VS. Een groot deel van de export naar het VK geschiedt in bulk, ook op ‘premium’ niveau. Met het oog op marktregulering – lees: handhaving van de druivenprijzen – zijn de afgelopen jaren geen nieuwe wijngaarden aangeplant. Bij een aanhoudende vraag zou die situatie dus makkelijk kunnen leiden tot prijsverhogingen.

Oostenrijk – Kleine oogst 2012
Ondanks problemen met winter-, nachtvorst en hagel die voor een miljoenenschade aan de wijngaarden en een kleine opbrengst gezorgd hebben, is de Oostenrijkse wijnindustrie optimistisch gestemd over de kwaliteit van de oogst 2012. De omvang daarvan wordt geschat op 2 tot 2,2 miljoen hectoliter. Nadat de vorst zich in de winter al had laten voelen was het vooral late nachtvorst die half mei voor problemen zorgde. In Niederösterreich werd met name het noordelijke deel van het Weinviertel zwaar getroffen, alsmede het noorden en midden van Burgenland. Ruim6.000 hectare wijngaarden liepen schade op, waarvan er 4.000 als total loss beschouwd konden worden. Kostenpost: 14 miljoen euro. De na de droge winter welkome regenval in het late voorjaar en de zomer ging gepaard met zware hagelbuien. Begin mei werd de Thermenregion daardoor getroffen, begin juni het Mittelburgenland en medio juli de omgeving van Poysdorf in het Weinviertel. Ook de Steiermark bleef niet gespaard. Kostenpost vanwege de hagel: ruim 8 miljoen euro. Dat de Oostenrijkers niettemin optimistisch gestemd zijn, heeft te maken met het voorspoedige verloop van het groeiseizoen in de gebieden die niet getroffen zijn door meteorologische rampspoed. Prima condities in het voorjaar hebben gezorgd een snelle ontwikkeling van de vegetatie met een duidelijke voorsprong op die van de voorbije jaren, inclusief het vroege 2011.

Spanje – Kleine oogst 2012
Minder volume, maar hogere prijzen. Dat is de verwachting voor de oogst 2012 in Spanje. De prijzen voor bulkwijnen zijn intussen al fors gestegen ten opzichte die van vorig jaar. De pluk begon medio augustus met witte rassen in La Mancha en Andalucia. In het noorden zorgde vorst in februari voor een late knopvorming. Als gevolg van droogte bovenop een winter met nauwelijks neerslag ligt in een groot deel van het land de opbrengst 15 tot 20% lager dan in 2011. Om de gevolgen van de droogte enigszins te beperken mocht in Rioja, en met name in Rioja Baja, irrigatie toegepast worden. Ook had het gebied last van rode spinnen. Naar verwachting zal Ribera del Duero 15% minder oogsten dan in 2011, terwijl dat in Navarra waarschijnlijk rond de 5% zal zijn. Het goede nieuws is de verwachte hoge kwaliteit van de wijnen. In verband met de relatieve schaarste zijn de prijzen voor bulkwijnen inmiddels al fors gestegen.

Spanje – Ribera del Duero 2011 ‘exellent’
De DO Ribera del Duero, die dit jaar zijn 30e verjaardag viert, heeft het oogstjaar 2011 geklasseerd als ‘excellent’. Opmerkelijk is dat dit voor het derde opeenvolgende jaar gebeurd is, want ook 2010 en 2009 kregen de hoogst mogelijke kwaliteitsbeoordeling. In de 21e eeuw viel deze eer verder te beurt aan de oogstjaren 2001 en 2004.

Zuid-Afrika – Groter exportvolume bulk dan fles
Nog een keer bulkwijn, nu uit Zuid-Afrika. Ook hier vormen ze een steeds serieuzere concurrentie voor gebottelde wijnen. In de eerste drie maanden van 2012 steeg de uitvoer van de eerste categorie met 31%, maar daalde het tweede kwartaal met 9%. Hierdoor is het aandeel bulkwijnen groter geworden dan dat van gebottelde. Producenten worden vooral door grote afnemers in het Verenigd Koninkrijk – lees: supermarktketens – gedwongen tot deze manier van transporteren. In Zuid-Afrika zelf heeft dit tot onvrede geleid, omdat hiermee de mogelijkheid wegvalt om in eigen land toegevoegde waarde te creëren door zelf te bottelen. De Zuid-Afrikaanse wijnuitvoer als geheel groeide met 9%, wat weer positief was na de inzinking in 2011.

WIC Nieuwsbrief voor professionals, juli 2012

Door: René van Heusden

Wereld – Minder wijngaarden, hogere productie
De meest recente statistische gegeven van het OIV laten zien dat wereldwijde aanplant van wijnstokken de afgelopen tien jaar is afgenomen, maar dat de productie desondanks stabiel gebleven is terwijl de consumptie in dezelfde periode steeg.

Om met de aanplant te beginnen, sinds 2000 nam die af met 262.000 hectaretot de 7.585.000 in 2011. Alleen al in 2010 werd 79.000 hectaregerooid, vrijwel uitsluitend in Europa. Datzelfde Europa heeft desondanks nog altijd 56,9% van de wereldwijde aanplant aan wijngaarden. Het tweede continent gemeten naar aanplant is Azië geworden met een aandeel van 21,9 %. De grote groeier hier is China, dat zijn areaal de afgelopen tien jaar bijna verdubbelde. De VS en het zuidelijke halfrond komen samen uit op 20,9 %. Hier kwam het groeispektakel uit Nieuw-Zeeland met bijna een verdrievoudiging sinds 2000.

Ondanks de afname van aanplant is de productie in volume stabiel gebleven. In 2011 bedroeg die 265 miljoen hectoliter, maar iets onder het voorgaande vijfjarig gemiddelde van 271 miljoen. Hogere rendementen en gunstige weeromstandigheden zijn hier verantwoordelijk voor. Europa neemt daarvan tweederde voor zijn rekening. Tien jaar geleden was dat nog driekwart.

De cijfers voor de wereldwijde wijnconsumptie laten een stijgende tendens zien. In 2011 werd 244,3 miljoen hectoliter wijn gedronken. Frankrijk voert het landenklassement aan met bijna 30 miljoen. Italië kwam uit op 23 miljoen hectoliter, Spanje op slechts 10,3 miljoen hectoliter. Ter vergelijking: China dronk 17 miljoen hectoliter, ruim een verdubbeling ten opzichte van 2000. Tot slot nog het lijstje van de grootste exporterende wijnlanden. Italië en Spanje hebben goede zaken in het buitenland gedaan, mede onder invloed van een gevoelig dalend binnenlands gebruik. Italië voerde in 2011 de lijst aan met 24,3 miljoen hectoliter en Spanje met 22,3 miljoen. Frankrijk kwam niet verder dan 14,1 miljoen hectoliter. In de subtop vinden we Australië met 7 miljoen op plaats 4, Chili met 6,6 miljoen op 5 en de VS met 4 miljoen hectoliter op 6.

Frankrijk – Bescheiden volume verwacht voor oogst 2012
Ramingen van begin juli voorspellen voor Frankrijk een wijnoogst 2012 die merkbaar kleiner zal uitvallen dan die van 2011. De voorlopige prognose is 46,7 miljoen hectoliter, wat neerkomt op 8% minder dan in 2011. Met de aantekening dat 2011 qua opbrengst een tamelijk genereus jaar was, zal 2012 eerder op het gemiddelde niveau van de afgelopen vijf jaar uitkomen.

Debet aan de verwachte lagere opbrengst zijn de minder gunstige weersomstandigheden in het voorjaar en begin van de zomer met én vorst én regen én plaatselijk ook hagel die tot een verre van optimale vruchtzetting leiden. 2012 was tot dusverre wel een stuk ´normaler´ dan de drie voorafgaande jaren die erg vroeg waren, maar aan de andere kant wel vaak gepaard gaand met een erg late bloei. Het sleutelwoord in veel gebieden is heterogeniteit, veroorzaakt door coulure, millerandage en druk van meeldauw en oïdium. De grote uitzondering op de regel is Corsica dat geen last van problemen had en naar verwachting meer wijn zal produceren dan afgelopen jaar.

Een interessant gegeven is dat de economie een minstens zo belangrijke rol lijkt te spelen bij bepaalde lagere opbrengsten als de vegetatiecyclus. Bedraagt de verwachte daling in opbrengst bij wijnen met een AOC slechts 6 %, voor wijnen met een IGP wordt die geraamd op 12 %. Niet omdat er in werkelijkheid zo veel minder van geoogst wordt, maar omdat een deel ervan als Vin de France zonder specifiek herkomstaanduiding op de markt zal komen.

Frankrijk – Zware hagelschade in Champagne
Veel treurigheid dit voorjaar in de Franse wijngaarden, maar de zwaarste klap viel toch wel in de Côte des Bar in de Aube, dat ´buitengewest´ van de Champagne. Die heeft medio juni zware schade opgelopen door een van de hevigste hagelbuien sinds mensenheugenis. In een kwartier tijd werd in een aantal dorpen ten zuiden van Bar-sur-Aube de oogst 2012 gedeeltelijk of geheel vernield. Het gaat daarbij in totaal om een kleine 700 hectaremet als epicentrum Urville. Verder wordt gevreesd dat ook in 2013 de gevolgen nog voelbaar zullen zijn. Volgens de technische dienst van de regionale brancheorganisatie CIVB is het de op twee na grootste hagelschade die ooit in de streek gemeten is.

Frankrijk – AOC Picpoul de Pinet
Na dertien jaar procederen – ambtelijke molens in Frankrijk draaien tergend langzaam als het om wijn gaat – heeft het INAO zijn groene licht gegeven aan het dossier dat moet leiden tot de erkenning van de zelfstandige AOC Picpoul de Pinet. Als de verplichte inspraakprocedure geen gemotiveerde bezwaren oplevert, de behandeling van het dossier door de Franse volksvertegenwoordiging zonder vertraging verloopt en het Journal Officiel (Franse staatsblad) het decreet op tijd publiceert, zou de appellation al voor de oogst 2012 van kracht kunnen worden. Picpoul de Pinet is dan niet langer meer een subappellation van Coteaux du Languedoc.

De reden waarom erkenning zo lang op zich heeft laten wachten is mede te danken aan meningsverschillen tussen het INAO en het syndicaat dat de aanvraag had ingediend. In 2007 werd een te restrictief voorstel van het INAO verworpen door dit syndicaat. In maart van dit jaar werd een nieuw voorstel wel aangenomen. De appellation blijft beperkt tot de zes huidige gemeenten Castelneau de Guers, Florensac, Méze, Montagnac, Pinet en Pomerols, maar met uitsluiting van diverse minder geschikt geachte percelen. Dit impliceert een oppervlakte van2400 hectarein plaats van nu nog 2950. Ook werd het maximumrendement teruggebracht van 60 naar 55 hl/ha en werden de normen voor plantdichtheid aangescherpt.

Frankrijk – Mâconnais wil premiers crus
De Mâconnais is momenteel het enige deelgebied van de Bourgogne dat het moet stellen zonder premiers crus. Producenten in de appellations Pouilly-Fuissé, Pouilly-Loché, Pouilly-Vinzelles en Saint-Véran zouden dat graag anders zien. Al sinds zes jaar zijn ze bezig met een lobbycampagne om erkenning te krijgen voor hun beste wijngaarden. In 2010 deden ze aan het INAO een geologische studie toekomen met betrekking tot 73 individuele climats, samen goed voor 400 hectare wijngaard, die voor de status van premier cru in aanmerking zouden kunnen komen op grond van bijzondere geologische eigenschappen. Het INAO heeft nu een panel van deskundigen aangewezen om een en ander nader te onderzoeken. Een eventuele positieve beslissing zal echter nog minstens tot 2015 op zich laten wachten. Mocht dat inderdaad gebeuren, dan houden de aanvragers er rekening mee dat pluk met de hand verplicht wordt en dat de maximaal toegestane opbrengst 5 hl/ha onder die van standaard Mâconnais-Villages komt te liggen. On verra.

Italië – Uitbreiding Barolo-cru Cannubi onwettig
Een rechtbank in Rome heeft beslist dat de uitbreiding in 2010 van de befaamde cru Cannubi in Barolo van 15 naar34 hectareonwettig is geweest. Elf van de negentien producenten van Cannubi waren tegen de uitbreiding in beroep gegaan met als argument dat de reputatie van de cru hierdoor ondermijnd zou worden. Een dergelijke oprekking, die neerkomt op ruim een verdubbeling, wekt inderdaad wantrouwen. Het decreet uit 2010 bepaalde ook dat oude benamingen als Cannubi Boschis, Cannubi San Lorenzo, Cannubi Muscatel en Cannubi Valletta voortaan ingewisseld konden worden voor de uniforme benaming Cannubi. Met de Romeinse uitspraak is ook dit teruggedraaid en is de status van de afzonderlijke percelen weer in ere hersteld. Tijdelijk althans, want naar verwachting zullen ´gedupeerde´ eigenaars tegen de uitspraak in beroep gaan.

Portugal – Oogstbeperking in portgebied
Het Instituto dos Vinhos do Douro e do Porto (IVDP) heeft besloten om ook dit jaar de oogst voor port te beperken. Het toegestane volume is voor 2012 vastgesteld op 671.000 hectoliter. De verwachte verkoop wordt echter op 825.000 hectoliter geschat, gelijk aan het volume van vorig jaar. Dit betekent dat er dit jaar 20% minder port wordt geproduceerd dan verkocht. Overigens zullen de beperkingen voor betere wijngaarden minder streng zijn dan voor die op basisniveau. Doel van de maatregel is om de ongezond grote voorraden die de afgelopen jaren zijn opgebouwd verder te doen krimpen. Interessant genoeg volgt het besluit na de zeer kleine oogst in 2011, toen 591.000 hectoliter port werd geproduceerd en 825.000 hectoliter werd verkocht, een verschil van 28%. Maar het IVDP wil kennelijk zonder dralen een gezondere voorraadsituatie creëren. Voor de handel en de consument is er wel een keerzijde aan deze doortastendheid. De verkleining van de oogst in combinatie met een prijsverhoging van 60% voor wijnalcohol, een essentieel ingrediënt in de productie van port, zal naar verwachting leiden tot een stijgende portprijs in 2013. De recente portverkopen wereldwijd vertoonden een lichte groei met 1%, die naar Nederland een substantiële van 9%.

 

WIC Nieuwsbrief voor professionals, april 2012

Argentinië – Vroege en kleine oogst 2012
Coulure in het voorjaar en een hete zomer met hogere temperaturen dan normaal hebben in Argentinië geleid tot een vroeg begin van de pluk en gevoelig lagere opbrengst dan in 2011. De vroege pluk is mede het gevolg van de kleine opbrengst dit jaar. Eerste schattingen gaan uit van 22% minder volume. De meeste druiven zijn geplukt met hogere suikerwaarden en lagere zuren dan normaal. Argentinië´s vlaggenschip malbec lijkt als relatief rijpende druif te hebben geprofiteerd van de afkoeling aan het einde van maart, waardoor de oogst daarvan min of meer op het normale tijdstip kon plaatsvinden.

Duitsland – VDP past classificatiemodel aan
Het classificatiemodel van VDP heeft voor de zoveelste keer in de afgelopen jaren een wijziging ondergaan. Met de recente wijziging is er meer logica in gekomen. Erste Lagen gaan voortaan Grosse Lagen heten, terwijl de vroegere klassifizierte Lagen als nieuwe naam Erste Lagen krijgen. Daarmee wordt het model van de Bourgogne nu volledig gekopieerd. De kwaliteitspiramide van VDP ziet er vanaf 2012 als volgt uit:
• Grosse Lage (Grand Cru): bestemd voor wijngaarden van de allerhoogste kwaliteit. Alleen uit Grosse Lagen kunnen Grosse Gewächse geproduceerd worden, de droge paradepaardjes van VDP. Tot nu toe kwamen Grosse Gewächse uit Erste Lagen, wat qua terminologie niet erg consequent was.
• Erste Lage (Premier Cru): zeer goede wijngaarden waarvan de naam op het etiket vermeld wordt.
• Ortswein (Village): wijn met alleen de vermelding van de gemeente, zonder vermelding van wijngaardnamen.
• Gutswein (Générique): wijn van basiskwaliteit zonder vermelding van wijngaard of gemeente, maar alleen de naam van de producent.
De classificatie van VDP heeft alleen een privaatrechtelijke status en kan zodoende alleen door de bijna 200 leden gebruikt worden. Producenten in de Rheingau van Erste Gewächse, prestigewijnen met een publiekrechtelijke, wettelijke status, hebben inmiddels bij de regering van Hessen – waar de Rheingau deel van uitmaakt – een aanvraag ingediend om voortaan ook de benaming Grosse Gewächse te mogen gebruiken om harmonie in de verwarrende benamingen te krijgen. Gelet op de juridische haken en ogen die aan zo´n verandering vastzitten, zal dit waarschijnlijk geen simpel hamerstuk blijken te zijn. Wordt vervolgd!

Duitsland – Wijnen worden al maar droger
Duitse wijnen, ooit synoniem met zoet, worden al maar droger. Wijnen die als trocken gelden, d.w.z. maximaal 9 gr/l restsuiker bevatten, hebben inmiddels een aandeel van 41 procent, die in de categorie halbtrocken (en feinherb) met maximaal 18 gr/l 23 procent. De wijnwet van 1971 ging er nog van uit dat Duitse wijnen per definitie zoet waren, tenzij nadrukkelijk anders vermeld. Een unicum in de wereld…

Frankrijk – Export 2011 gestegen
De export van wijn en gedistilleerd uit Frankrijk was in 2011 goed voor een waarde van 10,1 miljard euro, 10,5% meer dan in 2010. In volume was sprake van 2,44 miljard flessen. Bijna 70% daarvan was wijn. Wijn en gedistilleerd vormen daarmee Frankrijks op een na belangrijkste exportsector, na vliegtuigen maar nog voor cosmetica.
Met afstand de grootste locomotieven van de Franse wijnexport zijn de regio´s Champagne en Bordeaux die samen voor 61% van de waarde zorgden (resp. 32 en 29%), hoewel ze met een aandeel van 8 en 17% voor slechts 25% van het volume tekenen. Het exportvolume voor Franse wijn steeg in 201 met slechts 1,8% tot 13,3 miljoen hectoliter, maar de waarde met een veel indrukwekkender 11,4%. Over een French Paradox gesproken: de afgelopen tien jaar daalde Franse uitvoer met 12% in volume, maar groeide die met 7% in waarde.

Frankrijk – Champagne-uitvoer boomt
De uitvoer van champagne steeg in 2011 tot 141,2 miljoen flessen, een plus van 5,1% ten opzichte van 2010 en het op een na grootste volume dat ooit gehaald werd. Alleen in het recordjaar 2007 werd er met ruim 150 miljoen flessen nog iets meer aan het buitenland verkocht. In Frankrijk zelf daalden de verkopen echter, zodat de totale omzet over 2011 met slechts 1% toenam tot bijna 323 miljoen flessen.
De grootste groei in volume kwam voor rekening van traditionele afnemers als België, de VS en Duitsland. Nederland verloor intussen zijn eigen Champagne Informatiebureau.

Frankrijk – Appellation Maury ook voor droge wijnen
De appellation Maury in het noorden van de Roussillon, tot nu toe voorbehouden aan Vins Doux Naturels, is met terugwerkende kracht vanaf de oogst 2011 ook van toepassing op droge rode wijnen. De eerste flessen Maury sec komen in april op de markt. Uitbreiding van de appellation werd al tien jaar geleden geïnitieerd om in te spelen op de dalende verkopen van VDN. Druiven voor Maury sec mogen uit vier gemeentes komen: Maury, Tautavel, Saint-Paul en Rasiguères. Het maximum rendement is bepaald op 40 hl/ha, terwijl de assemblage van tenminste twee druivenrassen voor minimaal 60% uit grenache noir moet bestaan. Eveneens verplicht is een rijping van minimaal zes maanden voor ze op de markt gebracht mogen worden. Om aan te geven dat het om droge wijnen gaat, wordt de naam Maury op het etiket vergezeld door de vermelding ´sec´. Vijftien producenten hebben de nieuwe appellation geclaimd voor de oogst 2011, goed voor 2500 hl wijn.

Frankrijk – Winnaars en verliezers
De resultaten van de in 2010 uitgevoerde agrarische inventarisatie (recensement agricole) laten zien dat het Franse wijnlandschap sinds 2010 belangrijke veranderingen heeft ondergaan. Bepaalde gebieden blijken het in die periode stukken beter te hebben gedaan dan andere. Bij de winnaars zitten gebieden als de Champagne, de Bourgogne, de Jura en de Sancerre. Elk hebben ze goede cijfers te zien gegeven. In de volledig vol geplante Champagne is de gemiddelde prijs voor een hectare wijngaard sinds 2000 verdubbeld tot 900 duizend euro! In de Bourgogne komt de groei helemaal op rekening van Chablis. De Jura en andere kleine gebieden als Savoie en Jurançon kunnen op hun beurt rekenen op een trouw publiek.
Minder rooskleurig is de situatie in de Languedoc-Roussillon, Muscadet en Beaujolais. De Languedoc verloor de afgelopen tien jaar 60.000 hectare van zijn aanplant (wat neerkomt op ongeveer de helft van Bordeaux). Bedrijven verdwijnen wel, maar er komen nauwelijks nieuwe bij. Ook opvolging is hier een heikel punt. In gebieden als de Beaujolais en Gaillac is de afgelopen jaren eveneens noodgedwongen op grote schaal gerooid onder druk van tegenvallende verkopen. De Muscadet verloor zelfs een derde van zijn totale aanplant. De Bordeaux geeft een gemengd beeld te zien. Aan de top wordt veel verdiend, in de periferie armoede geleden. Net als bij de buren in Bergerac is hier sprake van een inkrimping van de aanplant.

Frankrijk – Merlot populairste cépagewijn
Bij de rode cépagewijnen zonder geografische herkomstaanduiding is merlot met afstand de populairste, goed voor 51% van het eind december 2011 verhandelde bulkvolume (oftewel 111miljoen van de in totaal 217 miljoen hl). Bij rosé domineert grenache met 56% (25 miljoen hl op een totaal van 44), bij de witte chardonnay met 30% (52 miljoen hl op 171).
Bij rode cépagewijnen met een IGP heeft de merlot eveneens de helft, met een derde van de markt voor cabernet sauvignon. Bij de rosés is cinsault koploper met een derde, gevolgd door grenache en syrah. De gemiddelde prijzen voor wijnen zonder en met IGP per cépage: merlot 59€/hl versus 70€/hl, grenache voor rosé 63€/hl versus 69€/hl en bij chardonnay 75€/hl tegen 88€/hl.

Italië – Recorduitvoer in 2011
Volgens de gegevens van het Italiaanse Bureau voor de Statistiek (ISTAT) is 2011 een recordjaar geweest voor de Italiaanse wijnexport. De groei bedroeg 9% ten opzichte van 2010 en kwam uit op 24 miljoen hectoliter. Ter vergelijking: Frankrijk bleef steken op 13,3 miljoen. De waarde nam toe met 12% tot 4,4 miljard euro. Dat steekt dan weer wat bleekjes af bij Frankrijk. De belangrijkste buitenlandse afzetmarkten voor Italiaanse wijn gemeten naar waarde zijn de VS (21,5 %), Duitsland (20,8 %) en het Verenigd Koninkrijk (11,5 %). In 2011 had Italië een aandeel van 22 % in het wereldwijd uitgevoerde volume van wijn, Frankrijk 12,2 %).

Nederland – Groesbeek zoekt Europese samenwerking
In Groesbeek is eind maart het Europese VINCULT Project gelanceerd. Dit is een samenwerkingsverband van kleine wijnregio´s in diverse landen. De gemeente Groesbeek is de Nederlandse vertegenwoordiger in de groep, waarin verder ook de kersverse partnergemeente Bullas (Spanje), de Pinka- en Stremvalleien in Südburgenland (Oostenrijk), de regio Vas en Szombathely (Hongarije), Boven Vipavavallei in Primorska (Slovenië), Ilok-Srijem – Sredisnja i Istocna (Kroatië) en Malvasia di Bosa op Sardinië (Italië). Het VINCULT initiatief is gericht op uitwisseling van ervaringen op het gebied van wijnbouw en wijntoerisme en sluit aan bij het al bestaande Europese project VINEST dat kleine gebiedjes verenigt.

Nieuw-Zeeland – Zeer kleine oogst 2012
De oogst 2012 in Nieuw-Zeeland zal naar verwachting 30% lager uitvallen dan die in 2011 als gevolg van ongunstige weersomstandigheden. Dit zal betekenen dat de voorraden sterk onder druk komen te staan, want zelfs een normale productie zou voor Nieuw-Zeeland onvoldoende zijn geweest om aan de aanhoudende internationale vraag te voldoen. Producenten speculeren daarom al over prijsstijgingen. Ook hopen ze dat het aandeel bulkwijn verder zal afnemen ten gunste van gebottelde. Momenteel is de verhouding 70-30 voor resp. gebotteld en bulk.)

Spanje – Italië van de tweede plaats gestoten?
Volgens de cijfers van een Spaans bureau voor wijnmarktonderzoek over productievolumes in 2011 zou niet langer Italië de tweede plaats innemen in het lijstje van grote wijnlanden, maar Spanje. Het verschil bedraagt overigens maar 100.000 hl, met resp. 40,3 en 40,2 miljoen hl. Cijfers uit andere hoek geven Italië juist de tweede plaats. De eerste plaats is onomstreden voor Frankrijk, dat in 2011 50,3 miljoen hl wijn produceerde. Landen die in 2011 meer dan 10 miljoen hl produceerden waren de VS (18,7), Argentinië (14,6), Australië (10,5), Chili (10,5) en China (10,4).

VS – Californische druivenprijzen gestegen
Er gloort hoop voor Californische merlot. Nadat die druif in de film Sideways weggezet werd als banaal en minderwaardig ten opzichte van pinot noir, leidde dat tot een gevoelige dip in populariteit. Cijfers voor druivenprijzen van de voorbije oogst 2011 wijzen echter op een voorzichtige ommekeer. Voor het eerst sinds 2004 steeg de prijs van merlot weer, om precies zijn tot gemiddeld 691 dollar per ton. Tegelijkertijd daalde die voor pinot noir voor het eerst sinds jaren, en wel tot bijna 1266 dollar per ton. Nog altijd een substantieel verschil. De gemiddelde prijs per ton Californische druiven steeg gemiddeld met 8% tot 589 dollar per ton, onder meer als gevolg van een stijgende vraag en vooral vanwege de vrij klein uitgevallen oogst van 3,34 miljoen ton, de kleinste sinds 2008. Nat voorjaarsweer en verlate vruchtzetting waren hier debet aan. De prijzen variëren sterk per druivenras. Voor een ton Californische cabernet sauvignon moest gemiddeld 1147 dollar betaald worden, voor chardonnay 752 dollar. Gemiddelden zijn ook hier heel betrekkelijk, want een ´gemiddelde´ ton druiven uit Napa deed 3400 dollar.

VS – Recorduitvoer in 2011
Ook voor de VS was 2011 een recordjaar qua export. Van alle uitgevoerde wijn kwam 90% uit de staat Californië. De waarde steeg spectaculair met 21,7% in vergelijking met 2010 tot een bedrag van 1,39 miljard dollar. Het volume was 455,7 miljoen liter, een plus van 5,8%. Doelstelling is om in 2012 een exportbedrag van 2 miljard dollar te realiseren. Nog steeds, gemeten in waarde, nemen de landen van de EU een derde af, terwijl Canada in zijn eentje een goede tweede is. Hong Kong is derde, Japan vierde en China vijfde, elk met een groeicijfer van
rond 40%.